ავტორი: ირაკლი მანაგაძე

საგარანტიო მომსახურება ტექნიკის მოვაჭრისთვის და სერვის-ცენტრისთვის ყოველდღიური ოპერაციაა. ყველაზე ხშირი შეცდომა ისაა, რომ „გარანტია“ ერთ ოპერაციად აღიქმება და ყველა შემთხვევაზე ერთნაირად იბეგრება.

სინამდვილეში დღგ-ის შედეგს ორი კითხვა განსაზღვრავს: ვისთვის სრულდება სამუშაო და არის თუ არა ის ცალკე ოპერაცია, თუ უკვე გაყიდული ნივთის ნაწილია.

კითხვა 1: ვინ არის მომსახურების მიმღები

დღგ-ის მიზნებისთვის მომსახურების გაწევის ადგილი მიმღებზეა დამოკიდებული. საგადასახადო კოდექსის 162¹-ე მუხლი ორ წესს ადგენს:

• დასაბეგრი პირისთვის (ნებისმიერი პირი, გარდა არამეწარმე ფიზიკური პირისა) მომსახურების გაწევის ადგილია ის ადგილი, სადაც მიმღებია დაფუძნებული (162¹.2 და 162¹.3„ა“);
• არადასაბეგრი პირისთვის (ჩვეულებრივი მომხმარებელი) მოძრავ ნივთთან დაკავშირებული სამუშაოს ადგილია ის ადგილი, სადაც სამუშაო ფაქტობრივად სრულდება (162¹.8„ბ“).

აქედან გამომდინარეობს პრაქტიკული შედეგი: ერთი და იგივე შეკეთება სხვადასხვანაირად იბეგრება იმის მიხედვით, ვისთან გაქვთ ხელშეკრულება და ვინ გიხდით.

როცა მუშაობთ უცხოელი მწარმოებლისთვის

თუ სერვის-ცენტრი საგარანტიო ვალდებულებას უცხოელი მწარმოებლის დავალებით ასრულებს, მასთან დადებული ხელშეკრულებით, და ანაზღაურებასაც მისგან იღებს, მომსახურების მიმღები მწარმოებელია. ის დასაბეგრი პირია და საზღვარგარეთაა დაფუძნებული, ამიტომ მომსახურების გაწევის ადგილი საქართველო არ არის და საქართველოში დღგ არ ერიცხება.

ჩათვლის უფლება ამ დროს რჩება. კოდექსის 175-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით დღგ იჭრება, თუ შეძენილი საქონელი ან მომსახურება საქართველოს ტერიტორიის გარეთ მომსახურების გასაწევად გამოიყენება. ანუ შეკეთებისთვის შეძენილ დეტალებზე გადახდილი დღგ ხარჯად არ უნდა ჩამოიწეროს.

როცა მუშაობთ მომხმარებლისთვის

თუ ხელშეკრულება მომხმარებელთანაა და ის იხდის (მაგალითად, ცალკე შეძენილი სერვისი ან შეკეთება), შეკეთება საქართველოში სრულდება, მიმღები კი არადასაბეგრი პირია. ასეთი მომსახურება საქართველოში იბეგრება.

კითხვა 2: ცალკე ოპერაციაა თუ ნივთის მიწოდების ნაწილი

წუნდებული ნივთის ჩანაცვლება

ტიპური შემთხვევა: მოვაჭრე მომხმარებელს კომპიუტერს მიჰყიდის, გაყიდვა დღგ-ით იბეგრება, კომპიუტერს წუნი აღმოაჩნდება და გარანტიით ახლით ჩაენაცვლება, დამატებითი ანაზღაურების გარეშე.

ჩანაცვლება ცალკე დასაბეგრი ოპერაცია არ არის. ის საგარანტიო ვალდებულებიდან გამომდინარეობს, ხოლო მისი ღირებულება თავდაპირველი გაყიდვის ფასშია ასახული, რომელიც უკვე დაიბეგრა.

შეკეთება მესამე პირის მიერ

იგივე მოვაჭრე წუნდებული კომპიუტერის შეკეთებას სერვის-კომპანიას ავალებს, რომელთანაც ხელშეკრულება აქვს. ამ შემთხვევაში:

• სერვის-კომპანიის მომსახურება მოვაჭრისთვის ჩვეულებრივი დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა;
• მოვაჭრეს უფლება აქვს, ეს დღგ ჩაითვალოს;
• შედეგი იგივე რჩება მაშინაც, როცა საგარანტიო ხარჯს საბოლოოდ მწარმოებელი უნაზღაურებს მოვაჭრეს.

ანუ ერთ საგარანტიო შემთხვევაში შეიძლება ერთდროულად იყოს დაუბეგრავი ჩანაცვლება მომხმარებლისთვის და დასაბეგრი მომსახურება სერვის-კომპანიასა და მოვაჭრეს შორის.

სად უშვებენ შეცდომას

• სახელწოდებით აფასებენ. დაბეგვრას განსაზღვრავს არა გარანტიის სახელი, არამედ ის, ვისთვის სრულდება სამუშაო და ვინ იხდის.
• მწარმოებლისთვის გაწეულ სამუშაოზე დღგ-ს არიცხავენ. თუ მიმღები უცხოელი დასაბეგრი პირია, საქართველოში დღგ არ ერიცხება.
• დეტალებზე გადახდილ დღგ-ს ხარჯად წერენ. საზღვარგარეთ გაწეული მომსახურებისთვის გამოყენებულ შენაძენზე ჩათვლა რჩება.
• ჩანაცვლებას ცალკე მიწოდებად აბეგრავენ. თუ ნივთი გარანტიით, უფასოდ ჩანაცვლდა, დამატებითი დაბეგვრა არ ხდება.
• აღრიცხვაში რეჟიმებს არ მიჯნავენ. ერთ სერვის-ცენტრში მწარმოებლისთვის და მომხმარებლისთვის გაწეული სამუშაო ერთდროულად მიმდინარეობს და ცალ-ცალკე უნდა აღირიცხოს.

პრაქტიკული დასკვნა

• ყოველ საგარანტიო ნაკადზე დაადგინეთ, ვისთან გაქვთ ხელშეკრულება და ვინ გიხდით.
• უცხოელი მწარმოებლისთვის გაწეული მომსახურება საქართველოში არ იბეგრება, ჩათვლა კი რჩება.
• მომხმარებლისთვის საქართველოში გაწეული ფასიანი შეკეთება იბეგრება.
• გარანტიით უფასო ჩანაცვლება ცალკე ოპერაცია არ არის.
• მესამე პირის შეკეთების მომსახურებაზე გადახდილი დღგ ჩაითვლება.

წყაროები

• საგადასახადო კოდექსი — მუხლი 162¹ (ნაწ. 2, 3„ა“, 8„ბ“) და მუხლი 175 (ნაწ. 2„ა“) (matsne.gov.ge).
• მეთოდური მითითება №7536 „დღგ-ის შესახებ“ — დანართი №9, მაგალითი №3 „საგარანტიო ვალდებულება“ (infohub.rs.ge).

საგარანტიო ოპერაციების დღგ-ის აღრიცხვა გაქვთ გასამიჯნი? 📞 საგადასახადო კონსულტაცია: 598 21 27 01