ავტორი: ირაკლი მანაგაძე

ფიზიკური პირისგან საქონლის შესყიდვის ელექტრონული აქტის ფორმა და წესი უკვე დამტკიცებულია. 29 ოქტომბრის სტატიაში შეხვედრის სლაიდებით აღწერილ წესზე ვწერდით. მაშინ ფორმის დამდგენი აქტი მოძიებული არ გვქონდა და ელექტრონული აქტის ამოქმედების თარიღიც მითითებული არ იყო. ახლა გვაქვს ოფიციალური ბრძანება და კონკრეტული თარიღი — წესი 2026 წლის 1 დეკემბრიდან განხორციელებულ შესაბამის შესყიდვებზე ვრცელდება.

ახალი მასალა უშუალოდ დამტკიცებულ წესს ეყრდნობა. მყიდველისთვის პრაქტიკული საკითხებია: რომელ შესყიდვაზე უნდა გამოწეროს აქტი, რა მონაცემები შეაგროვოს და როგორ აკონტროლოს გამოწერისა და გამყიდველის დადასტურების განსხვავებული ვადები.

წინა მასალა: 29 ოქტომბრის სტატია.

რა დამტკიცდა და როდიდან

შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2026 წლის 30 ოქტომბრის ბრძანება №24839 გამოქვეყნდა 2 ნოემბერს. მან ცვლილება შეიტანა 2023 წლის 12 ივნისის №13017 ბრძანებაში და დაამატა დანართი №2 — „ფიზიკური პირისგან საქონლის შესყიდვის აღრიცხვის ფორმა და წესი“. ბრძანება, სხვა ნორმებთან ერთად, №996 ინსტრუქციის 27¹ მუხლის პირველ პუნქტს ეყრდნობა.

ბრძანება ხელმოწერისთანავე ამოქმედდა, თუმცა შესაბამის სამეურნეო ოპერაციებზე 2026 წლის 1 დეკემბრიდან ვრცელდება. ამდენად, შესყიდვების აღრიცხვისთვის სწორედ დეკემბრიდან განხორციელებული ოპერაციები უნდა გაითვალისწინოთ.

ვის ეხება, ვისთვის არის ნებაყოფლობითი და რაზე არ ვრცელდება

წესი ეხება ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში გადასახადის გადამხდელის მიერ ფიზიკური პირისგან საქონლის შესყიდვას. მყიდველმა ჯერ უნდა შეამოწმოს, ხომ არ ხვდება კონკრეტული შესყიდვა გამონაკლისში.

აქტის გამოწერის წესი არ ვრცელდება:

• შესყიდვაზე, თუ გამყიდველმა აქტის გამოწერის ვადის გასვლამდე მიწოდებაზე გამოწერა სასაქონლო ზედნადები, ნავთობპროდუქტების სპეციალური საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა ან საგადასახადო დოკუმენტი (სდ);
• ხე-ტყის შესყიდვის იმ ოპერაციებზე, რომლებზეც №1 დანართის „ხე-ტყის მოძრაობის და ნაშთების აღრიცხვის ფორმა და წესი“ ვრცელდება;
• საქონელზე, რომელზეც საკუთრების უფლება რეგისტრაციას ექვემდებარება, მათ შორის, უძრავ ქონებასა და ავტოსატრანსპორტო საშუალებაზე.

აქტის გამოწერა ნებაყოფლობითია მიკრობიზნესის ან მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მყიდველისთვის და ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელისთვის — შესაბამისი საქმიანობის ნაწილში. ნებაყოფლობითია დღგ-ის გადამხდელი ფიზიკური პირისგან საქონლის შესყიდვის შემთხვევაშიც (როცა გამყიდველი ფიზიკური პირი თავად არის დღგ-ის გადამხდელი).

ფიზიკური პირისგან მომსახურების შეძენისას გადასახადის გადამხდელი უფლებამოსილია გამოიყენოს იგივე ფორმა და წესი. ასეთ შემთხვევაში აქტი შესაბამისი ველების მნიშვნელობის გათვალისწინებით ივსება.

როგორ და რა ვადაში იწერება

მყიდველი აქტს ელექტრონულად, ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდიდან — eservices.rs.ge — გამოწერს. ბოლო ვადაა შესყიდვის თვის მომდევნო თვის ბოლო რიცხვი. გამოწერის ვადა გამყიდველის დადასტურების ვადისგან ცალკე უნდა აკონტროლოთ.

აქტში მიეთითება ოპერაციის თარიღი, გამყიდველის პირადი ნომერი, სახელი და გვარი, შესყიდვის ადგილი და საქონლის მონაცემები: დასახელება, ზომის ერთეული, რაოდენობა და ერთეულის ღირებულება. ასევე ივსება ანგარიშსწორების ფორმა (ნაღდი, უნაღდო ან შერეული — შერეულისას ნაღდი და უნაღდო თანხები) და ანაზღაურების მდგომარეობა. საქონლის უკან დაბრუნებისას შესაბამისი ველი ინიშნება.

ტელეფონის ნომრის წესი: აქტში იწერება გამყიდველის ნომერი. ის „არ უნდა ემთხვეოდეს მყიდველი პირის ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდზე მითითებულ ტელეფონის ნომერს“. ამიტომ მონაცემების შეგროვებისას გამყიდველის ნომერი ცალკე გადაამოწმეთ.

შესყიდვის ინფორმაცია ავტომატურად აისახება ელექტრონულ რეესტრში, რომელსაც მყიდველისა და გამყიდველის მხარეები აქვს.

დადასტურება, რედაქტირება და გაუქმება

აქტი დადასტურებას ან უარყოფას ექვემდებარება. გამყიდველის დადასტურების სამი გზაა: ტელეფონზე SMS-ით გაგზავნილი კოდი, გამყიდველის ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდი ან SMS-ით გაგზავნილი ბმული.

დადასტურება ან უარყოფა შესაძლებელია ოპერაციის თვის მომდევნო ორი თვის განმავლობაში. ვადის გასვლის შემდეგ „გადაგზავნილი“ აქტის სტატუსი ხდება „ვადაგასული-გადაგზავნილი“. პრაქტიკულად, მხოლოდ აქტის გამოწერის შემოწმებას ნუ დასჯერდებით — ცალკე აკონტროლეთ მისი სტატუსი და დადასტურების ვადა.

დასადასტურებლად გაგზავნამდე შესაძლებელია აქტის ან მასში არსებული მონაცემების წაშლა. რედაქტირება დასაშვებია მხოლოდ დადასტურებისთვის დადგენილი ვადის გასვლამდე. გადაგზავნილი აქტის რედაქტირებისას ის დასადასტურებლად იგზავნება, ხოლო დადასტურებული აქტის რედაქტირებას გამყიდველის ხელახალი დადასტურება სჭირდება.

დადასტურებული აქტის გაუქმებასაც გამყიდველი ადასტურებს ან უარყოფს. მოთხოვნის გაგზავნაც და მასზე პასუხიც დადასტურების ვადაში უნდა მოექცეს. თუ გაუქმება ამ ვადაში არ დადასტურდა ან უარყოფილია, აქტს აღუდგება „დადასტურებული“ სტატუსი.

გარდამავალი წესი: გამყიდველის მიერ გაუქმების დადასტურების (მე-2 მუხლის მე-10 პუნქტი) ტექნიკური უზრუნველყოფის ამოქმედებამდე გაუქმება გამყიდველის დადასტურების გარეშე ხდება. ამის ამოქმედების თარიღი ბრძანებაში მითითებული არ არის. ამ შემთხვევაში გაუქმებული დოკუმენტის თავდაპირველი, გადაგზავნილი სტატუსის აღდგენა დადასტურების ვადის გასვლამდე ხორციელდება. აღდგენილ დოკუმენტს გამყიდველის ხელახალი დადასტურება სჭირდება.

რას ნიშნავს ეს ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტისთვის — ჩვენი შეფასება

ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №332 2026 წლის 1 ნოემბრიდან ამოქმედდა. მისით დამატებული №996 ინსტრუქციის 31-ე მუხლის მე-8 პუნქტი ადგენს:

„თუ ცალკეულ სამეურნეო ოპერაციებზე შემოსავლების სამსახურის უფროსს ამ ინსტრუქციის 27¹ მუხლის საფუძველზე დადგენილი აქვს აღრიცხვის სპეციალური ფორმა და წესი, ამ სამეურნეო ოპერაციებზე ხარჯის დამადასტურებელ დოკუმენტად ჩაითვლება აღნიშნული ფორმის და წესის დაცვით შედგენილი დოკუმენტი.“

1 დეკემბრისთვის ორივე აქტი ძალაშია: №332 ამოქმედდა 2026 წლის 1 ნოემბრიდან, ხოლო №24839 ხელმოწერისთანავე ამოქმედდა და 2026 წლის 1 დეკემბრიდან განხორციელებულ შესაბამის სამეურნეო ოპერაციებზე ვრცელდება. ჩვენი შეფასებით, ამ ნორმისა და ბრძანება №24839-ის ერთად წაკითხვით, 1 დეკემბრიდან განხორციელებულ შესყიდვებზე, რომლებზეც წესი ვრცელდება და გამოწერა ნებაყოფლობითი არ არის, ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტი იქნება ამ ფორმისა და წესის დაცვით შედგენილი ელექტრონული აქტი. ამიტომ მნიშვნელოვანია მისი ვადაში გამოწერისა და გამყიდველის დადასტურების კონტროლი.

ამასთან, 27¹ მუხლის მე-2 პუნქტი გადასახადის გადამხდელს არ ათავისუფლებს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა მოთხოვნების შესრულების ან/და სხვა სააღრიცხვო დოკუმენტების გამოწერის ვალდებულებისგან.

რა გააკეთოთ 1 დეკემბრამდე

1. დააჯგუფეთ შესყიდვები. გამოყავით შემთხვევები, რომლებზეც წესი ვრცელდება და გამოწერა ნებაყოფლობითი არ არის, ასევე ნებაყოფლობითი შემთხვევები და გამონაკლისები. გამონაკლისის გამოყენებისას გაითვალისწინეთ შესაბამისი დოკუმენტის გამოწერის ვადაც.
2. მოამზადეთ გამყიდველის მონაცემები. შეაგროვეთ პირადი ნომერი, სახელი, გვარი და ტელეფონის ნომერი. შეამოწმეთ, რომ ტელეფონი თქვენს ავტორიზებულ გვერდზე მითითებულ ნომერს არ ემთხვეოდეს.
3. მოამზადეთ აქტის შესავსები ინფორმაცია. აღრიცხეთ ოპერაციის თარიღი, შესყიდვის ადგილი, საქონლის მონაცემები, ანგარიშსწორების ფორმა და ანაზღაურების მდგომარეობა.
4. ცალ-ცალკე დაგეგმეთ ორი ვადის კონტროლი. გამოწერა — შესყიდვის თვის მომდევნო თვის ბოლომდე; დადასტურება ან უარყოფა — ოპერაციის თვის მომდევნო ორი თვის განმავლობაში.
5. გამყიდველს წინასწარ აუხსენით დადასტურების გზები. გაითვალისწინეთ, რომ დადასტურებული აქტის რედაქტირების შემდეგ ხელახალი დადასტურება იქნება საჭირო.

დათქმა

ეს სტატია ნორმის ზოგადი ახსნაა და არა საგადასახადო რჩევა კონკრეტულ შემთხვევაზე.

წყაროები

• შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანება №24839 (30.10.2026; გამოქვეყნდა 02.11.2026) — №13017 ბრძანებაში ცვლილება; დანართი №2, „ფიზიკური პირისგან საქონლის შესყიდვის აღრიცხვის ფორმა და წესი“, მუხლები 1–3. Matsne — დოკუმენტი 7034661, publication=0.
• ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №332 (26.10.2026; ამოქმედდა 01.11.2026) — №996 ინსტრუქციის 27¹ მუხლი და 31-ე მუხლის მე-8 პუნქტი, №332-ის რედაქციით. Matsne — დოკუმენტი 7026602, publication=0.

გჭირდებათ საგადასახადო, საბუღალტრო ან იურიდიული კონსულტაცია? 👉 კონსულტაციის მოთხოვნა — დაგვიტოვეთ ნომერი და დაგიკავშირდებით.