ავტორი: ირაკლი მანაგაძე

წილის გაყიდვაზე ხშირად ისმის ორი მცდარი ვარაუდი: რომ წილი „ქონება არ არის“ და რომ თუ კაპიტალი არ შეგიტანია, საბეგრი არაფერია. საგადასახადო კოდექსი ორივეზე სხვა პასუხს იძლევა.

სიტუაცია და კითხვა

ფიზიკურმა პირმა 2025 წლის მაისში შპს დააფუძნა და კაპიტალში არაფერი შეიტანა. 2026 წლის ოქტომბერში, წელიწადნახევრის შემდეგ, 100%-იანი წილი 42 000 ლარად გაყიდა. წილი ეკონომიკურ საქმიანობაში არ გამოუყენებია — უბრალოდ ფლობდა.

როგორ იბეგრება ეს შემოსავალი?

• ა) არ იბეგრება — წილი ქონება არ არის.
• ბ) 5%-ით, ისევე როგორც ბინის ან ავტომობილის გაყიდვა.
• გ) 20%-ით — ნამეტზე, ანუ გაყიდვის ფასსა და შეძენის ფასს შორის სხვაობაზე.
• დ) არ იბეგრება, რადგან კაპიტალი არ შეუტანია და მოგება არ ჰქონია.

პასუხი: გ

ფიზიკური პირის დასაბეგრი შემოსავალი 20%-ით იბეგრება, თუ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული (81-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი). წილის გაყიდვისთვის სხვა განაკვეთი არ არის დადგენილი.

შპს-ის წილის გაყიდვისას, როცა ის ორგანიზებულ ბაზარზე სავაჭროდ დაშვებული ფასიანი ქაღალდი არ არის, გათავისუფლების გზა 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ.გ“ ქვეპუნქტია: აქტივი საკუთრებაში 2 წელზე მეტი უნდა იყოს. კოდექსი ცალკე აზუსტებს, რომ წილის მხოლოდ ფლობა ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებად არ ითვლება. ჩვენს სიტუაციაში წილი წელიწადნახევარი ეკავა, ამიტომ გათავისუფლება არ ვრცელდება.

2 წელი აითვლება იმ დოკუმენტის შედგენის თარიღიდან, რომლის საფუძველზეც საკუთრება რეგისტრირდება (მე-4 ნაწილის „ა.ა“ ქვეპუნქტი).

როგორ ითვლება ნამეტი

ნამეტი არის სხვაობა აქტივის მიწოდების ფასსა და საკუთრების წარმოშობისას მისი შეძენის ფასს შორის (82-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „ბ.ა“ ქვეპუნქტი). ამ სიტუაციაში დამფუძნებელს წილის შეძენისას არაფერი გადაუხდია, ამიტომ ნამეტად მთელი 42 000 ლარი ითვლება — თუ შეძენის ფასს სხვა დოკუმენტი არ ადასტურებს.

რატომ არ არის სწორი დანარჩენი პასუხები

• ა) გათავისუფლების ნორმა „აქტივზე“ ლაპარაკობს და შენიშვნაში წილს პირდაპირ ასახელებს. წილის გაყიდვა ამ წესების ქვეშაა.
• ბ) 5% მხოლოდ საცხოვრებელი ბინის (სახლის) მასზე დამაგრებული მიწით და ავტოსატრანსპორტო საშუალების მიწოდებით მიღებულ ნამეტზე ვრცელდება (81-ე მუხლის მე-3 ნაწილი). წილი ამ სიაში არ არის.
• დ) იბეგრება არა კომპანიის მოგება, არამედ გამყიდველის ნამეტი — ფასთა სხვაობა. კაპიტალის არშეტანა ნამეტს არ აქრობს; პირიქით, შეძენის ფასი ნულია.

პრაქტიკული დასკვნა

წილის გაყიდვამდე შეამოწმეთ ორი რამ: რამდენი ხანია ფლობთ (2 წელი დოკუმენტის თარიღიდან) და რა არის შეძენის ფასი, რომელსაც დოკუმენტი ადასტურებს. თუ 2 წელი ჯერ არ გასულა, გადაწყვეტილების ვადამ შეიძლება გადასახადი შეცვალოს.

ეს პირობითი სიტუაციაა: რეალურ შემთხვევაში ფლობის ვადა და შეძენის ფასი დოკუმენტებით დგინდება.

წყაროები

• საქართველოს საგადასახადო კოდექსი — 81-ე მუხლის 1-ლი და მე-3 ნაწილები, 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ.გ“ ქვეპუნქტი (შენიშვნით), მე-4 ნაწილის „ა.ა“ და „ბ.ა“ ქვეპუნქტები (რედაქცია 15.10.2026): https://matsne.gov.ge/ka/document/view/1043717?publication=247

გჭირდებათ საგადასახადო, საბუღალტრო ან იურიდიული კონსულტაცია? 👉 კონსულტაციის მოთხოვნა — დაგვიტოვეთ ნომერი და დაგიკავშირდებით.