ავტორი: ირაკლი მანაგაძე

ორ ახალ საქმეში, რომლებსაც ქვემოთ განვიხილავთ, კომპანიები ტენდერებით მომსახურებას უწევდნენ და მას ფიზიკური პირების მეშვეობით ასრულებდნენ. ორივეში შემოწმებამ, სხვა მონაცემებთან ერთად, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მონაცემები და გადამხდელის დოკუმენტები შეისწავლა და დაადგინა, რომ მიღებული ანაზღაურების ნაწილი დღგ-ით დაბეგრილი არ იყო. ორივეში ასევე გამოვლინდა ფიზიკურ პირებზე გადახდილი თანხები, რომლებიც გადახდის წყაროსთან დაბეგრილი არ იყო.

შემოსავლების სამსახურმა ორივე საჩივარი არ დააკმაყოფილა.

რაშია საკითხი

პირველ საქმეში შემოწმებამ შეისწავლა შემოსავლების სამსახურის საინფორმაციო სისტემის მონაცემები, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს საიტზე არსებული ინფორმაცია და გადამხდელის მიერ წარდგენილი დოკუმენტები. დადგინდა, რომ შესამოწმებელ პერიოდში დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის დაახლოებით ნახევარი იყო დეკლარირებული. სხვაობაზე დაერიცხა დღგ (სსკ 159-ე და 163-ე მუხლები), ჯარიმა (275-ე მუხლი) და საურავი.

ამავე საქმეში საბანკო ამონაწერებით გამოვლინდა გადახდები ფიზიკურ პირებზე, რომლებიც გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებული არ იყვნენ. ეს თანხები გადახდის წყაროსთან დაბეგრილი არ იყო, ამიტომ დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა.

მეორე საქმეში შემოწმებამ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს მონაცემები და გადამხდელის დოკუმენტები შეისწავლა. შემკვეთისგან ჩარიცხული თანხები შესაბამის საანგარიშო პერიოდში დაბეგრილი არ იყო — დაერიცხა დღგ და ჯარიმა. მეწარმე სუბიექტებად არარეგისტრირებულ ფიზიკურ პირებზე გადახდილი მომსახურების თანხები გადახდის წყაროსთან დაბეგრილი არ იყო — დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა.

რა არგუმენტები წარადგინეს და რა შედეგი მოჰყვა

პირველ საქმეში გადამხდელმა მიუთითა, რომ:

• თანხები მობილიზებული ჰქონდა და დეკლარაციების ეტაპობრივ კორექტირებას ცდილობდა;
• დირექტორს, რომლის დასტურითაც ანგარიშ-ფაქტურები და დეკლარაციები მზადდებოდა, ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემა შეექმნა;
• აქტი „ფორმალურ უსწორობებს“ შეიცავდა — დღგ-ის ნაწილში ორი სხვადასხვა ციფრი ეწერა;
• ტენდერის ფასი გაუთვალისწინებელ ხარჯებს არ ფარავდა და კომპანია ზარალზე მუშაობდა;
• ფიზიკურ პირებზე გადახდის ხარვეზი წინა შემოწმების შემდეგ თითქმის სრულად გამოასწორა.

აქტის ციფრებთან დაკავშირებით შემოსავლების სამსახურმა აუდიტის დეპარტამენტის ინფორმაციაზე მიუთითა: სხვაობა ჩასათვლელი დღგ-ის გამოკლების შედეგი იყო. დანარჩენ არგუმენტებზე ცალკე მსჯელობა ბრძანებაში არ არის. ორგანოს შეფასებით, მომჩივანს არ მიუთითებია, რა ნაწილში იყო ვალდებულება არამართლზომიერად განსაზღვრული. ამასთან, არ წარუდგენია მტკიცებულება, რომელიც შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს შეცვლიდა.

მეორე საქმეში გადამხდელი ამბობდა, რომ შემოწმებით გამოვლენილი სხვაობები მისთვის უცნობი იყო, და საკითხის დამატებით შესწავლას ითხოვდა. ორგანოს შეფასებით, არც აქ წარუდგენია გადამხდელს არგუმენტი ან მტკიცებულება, რომელიც დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს შეცვლიდა.

პირველ საქმეში გადამხდელს კეთილსინდისიერების საფუძველზე სანქციისგან გათავისუფლებაზეც (სსკ 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი) უარი ეთქვა. ორგანოს განმარტებით, კეთილსინდისიერი ის გადამხდელია, რომელიც საპატიებელი სამართლებრივი შეცდომის პირობებში მოქმედებდა.

რას ითხოვს კანონი

დღგ-ის დეკლარირების ვადას კოდექსი პირდაპირ ადგენს:

„დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული დასაბეგრი პირი ვალდებულია საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს დღგ-ის დეკლარაცია არაუგვიანეს საანგარიშო პერიოდის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა და ამავე ვადაში გადაიხადოს გადასახადი.“ (სსკ 168-ე მუხლის პირველი ნაწილი)

ფიზიკურ პირს, რომელიც ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრირებული არ არის, მომსახურების ღირებულების ანაზღაურებისას გადასახადი გადახდის წყაროსთან უნდა დაუკავოს საწარმომ/ორგანიზაციამ ან მეწარმე ფიზიკურმა პირმა. გამონაკლისია, შესაბამისი საქმიანობის ნაწილში, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული ფიზიკური პირი, ნოტარიუსი, კერძო აღმასრულებელი, მიკრო ან მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირი და ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირი (154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი). თუ გადასახადი არ დაკავდა, დაუკავებელი თანხის ბიუჯეტში შეტანა და სანქციები შემოსავლის გადამხდელს ეკისრება (იმავე მუხლის მე-2 ნაწილი).

პრაქტიკული რეკომენდაციები

ქვემოთ მოცემულია ჩვენი რეკომენდაციები ამ ორი საქმის გათვალისწინებით:

1. დაბეგრილი ბრუნვა რეგულარულად შეუდარეთ ტენდერებით მიღებულ ანაზღაურებას. ორივე საქმეში შემოწმებამ სხვა წყაროებთან ერთად სახელმწიფო შესყიდვების მონაცემებიც შეისწავლა.
2. პასუხისმგებელი პირის ავადმყოფობა. პირველ საქმეში დირექტორის ჯანმრთელობის პრობლემაზე მითითების მიუხედავად საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
3. ფიზიკურ პირზე მომსახურების ანაზღაურებამდე შეამოწმეთ მისი სტატუსი — რეგისტრირებულია თუ არა ინდივიდუალურ მეწარმედ და მიეკუთვნება თუ არა კოდექსით გამორიცხულ კატეგორიას შესაბამისი საქმიანობის ნაწილში. ორივე საქმეში ასეთ პირებზე გადახდილ თანხას წყაროსთან საშემოსავლო დაერიცხა.
4. აქტის ციფრების სხვაობა. პირველ საქმეში აქტის ორი ციფრის სხვაობა ჩასათვლელი დღგ-ის გამოკლებით აიხსნა და საჩივარი ამ ნაწილშიც არ დაკმაყოფილდა.
5. საჩივარს დაურთეთ არგუმენტი და მტკიცებულება, რომელიც შემოწმებით დადგენილ კონკრეტულ გარემოებას ეხება. ორივე საქმეში ორგანომ მიუთითა, რომ ასეთი არგუმენტი ან მტკიცებულება წარდგენილი არ იყო.

დათქმა

ეს დავების პრაქტიკის შეჯამებაა და არა იურიდიული რჩევა კონკრეტულ საქმეზე. ორივე ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ საბჭოში ან სასამართლოში ჩაბარებიდან 20 კალენდარულ დღეში; შემდგომი გასაჩივრებისა და მისი შედეგის შესახებ ინფორმაცია ამ წყაროებში არ არის.

წყაროები

• საქართველოს საგადასახადო კოდექსი №3591 (17.09.2010) — მუხ. 154 (პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი, მე-2 ნაწილი), 159 (პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტები), 163 (პირველი და მე-2 ნაწილები), 168 (პირველი ნაწილი), 269 (მე-7 ნაწილი), 275 — მოქმედი რედაქცია (publication 246, 30.09.2026-დან): https://matsne.gov.ge/ka/document/view/1043717?publication=246
• შემოსავლების სამსახურის ბრძანება N 22776 (12.10.2026) — https://infohub.rs.ge/ka/workspace/document/83495e46-3e26-423f-9c7d-e5d12c9867f3
• შემოსავლების სამსახურის ბრძანება N 21676 (02.10.2026) — https://infohub.rs.ge/ka/workspace/document/9ee36404-888c-4630-aa81-278ee6d823ec

გჭირდებათ საგადასახადო, საბუღალტრო ან იურიდიული კონსულტაცია? 👉 კონსულტაციის მოთხოვნა — დაგვიტოვეთ ნომერი და დაგიკავშირდებით.