ფულის ნაშთი დირექტორის ხელფასად: როგორ მიეცეს მას სხვა კვალიფიკაცია
ავტორი: ირაკლი მანაგაძე
საგადასახადო შემოწმების შემდეგ ხშირად ასეთი დარიცხვა ვხედავთ: სალაროში ნაშთი, რომლის წყარო და გამოყენება ახსნილი არ არის, დებიტორული დავალიანება, რომელიც წლების განმავლობაში არ იცვლება, ან დირექტორისთვის გაცემული სესხი — დირექტორის ხელფასად ფასდება. ამ თანხაზე ერიცხება წყაროსთან დაუკავებელი საშემოსავლო გადასახადი, ჯარიმა და საურავი.
ამ სტატიაში განვიხილავთ, რას ამბობს საგადასახადო კოდექსი, და დავების პრაქტიკის მიხედვით — რა შემთხვევაში შეიძლება ასეთ თანხას სხვა კვალიფიკაცია მიეცეს.
რას ამბობს საგადასახადო კოდექსი
73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტი: საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს.
101-ე მუხლის პირველი ნაწილი: ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი.
154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი: გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება პირს, რომელიც დაქირავებულს ხელფასს უხდის.
ამ ნორმებიდან გამომდინარე, დავის მთავარი კითხვა ფაქტობრივია: დარჩა თანხა კომპანიის საქმიანობაში, თუ ის დირექტორის პირად განკარგვაში გადავიდა? სხვა კვალიფიკაცია მხოლოდ მაშინ შესაძლებელია, როცა პირველი ვერსია დოკუმენტებით დასტურდება.
რას აჩვენებს პრაქტიკა
ჩვენ მიერ დამუშავებული 78 გადაწყვეტილებიდან (მათი უმეტესობა 2026 წლისაა) 12 გადამხდელის სასარგებლოდ დასრულდა, 50 — ნაწილობრივ, 15 — უარით, 1 — შერეული შედეგით. ამ თემაზე „ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა“ ხშირად ნიშნავს, რომ საქმე ხელახლა შესწავლისთვის დაბრუნდა. ეს თანხის შემცირება ჯერ არ არის, და ზოგჯერ მომდევნო ეტაპზე ისევ უარით მთავრდება.
ქვემოთ მოცემული დასკვნები ერთ საქმეს არ ეყრდნობა — თითოეული რამდენიმე დავაში მეორდება.
