ავტორი: ირაკლი მანაგაძე

მაღაზიაში, აფთიაქში ან ავტოგასამართ სადგურზე სალარო აპარატი და POS-ტერმინალი ხშირად ერთად მუშაობს. შემოწმების დროს დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა შეიძლება ასე დადგინდეს: სალარო აპარატის მონაცემები + ტერმინალის მონაცემები + საბანკო ამონაწერი. თუ ბარათით გადახდილი თანხა სალარო აპარატშიც გატარდა, ერთი და იგივე გადახდა ბრუნვაში ორჯერ ჩაითვლება, და დარიცხვაც შესაბამისად გაიზრდება.

ამ სტატიაში, ანონიმიზებული დავების პრაქტიკის მიხედვით, განვიხილავთ, რა ეხმარება გადამხდელს ასეთ დავაში და რა — არა.

რას აჩვენებს პრაქტიკა

2026 წელს ჩვენ მიერ დამუშავებული 9 გადაწყვეტილებიდან (ნაწილი ერთი და იმავე დავის სხვადსხვა ეტაპია) 5 შემთხვევაში საქმე ხელახლა გაანგარიშებისთვის დაბრუნდა, 4 შემთხვევაში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. დარიცხვა სრულად არც ერთ გადაწყვეტილებით არ გაუქმდა. „ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა“ ამ თემაზე, როგორც წესი, ნიშნავს ხელახლა შესწავლის დავალებას — თანხის შემცირება ამ ეტაპზე ჯერ უცნობია.

ქვემოთ მოცემული დასკვნები ერთ საქმეს არ ეყრდნობა — თითოეული რამდენიმე დავაში მეორდება.

რა ეხმარება გადამხდელს

1. დუბლირების შეჯერება დღეების და ოპერაციების დონეზე. საქმე ხელახლა გაანგარიშებისთვის დაბრუნდა, როცა გადამხდელმა ახსნა, როგორ მოხდა დუბლირება (რომელ ორ მოწყობილობაში და რატომ გატარდა ერთი და იგივე გადახდა), და წარმოადგინა ცხრილი: რომელ დღეს, რომელ მოწყობილობაზე და რომელ თანხაზე ემთხვევა ოპერაციები ერთმანეთს. სადაც დღიური შეჯერება სრულად არ წარდგინდა, მომდევნო ეტაპზე საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, მიუხედავად იმისა, რომ საქმე ადრე ხელახლა შესწავლისთვის დაბრუნდა.

2. დღგ-ისგან გათავისუფლებული მიწოდება — თითოეულ ოპერაციაზე დოკუმენტით. თუ ბრუნვის ნაწილი დღგ-ისგან გათავისუფლებული მიწოდებაა (მაგალითად, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია), ორგანოს შესწავლის ვალდებულება ჩნდება, როცა ეს მიწოდება სასაქონლო ზედნადებებით და შესყიდვის აქტებით დასტურდება — ასეთ საქმეში ეს ნაწილი აუდიტს ხელახლა შესასწავლად დაევალა. მითითება, რომ „შემოსავლის უმეტესი ნაწილი ხილ-ბოსტნეულის მიწოდებაა“, დოკუმენტების გარეშე დავას არსებითი განხილვამდე არ მიიყვანა.

რა არ ეხმარება გადამხდელს

1. ტერმინალის შემოსავლის ბრუნვიდან სრულად გამორიცხვა. POS-ტერმინალით მიღებული თანხა თავად ბრუნვის ნაწილია. მოთხოვნა, რომ ეს შემოსავალი ბრუნვიდან სრულად ამოირიცხოს, ან თანხა გადაანგარიშების გარეშე მოიხსნოს, არ დაკმაყოფილდა. ბრუნვა მცირდება მხოლოდ კონკრეტული, დოკუმენტით დადასტურებული დუბლირების ნაწილში.

2. სანქციისგან გათავისუფლების ზოგადი მოთხოვნა. საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი საგადასახადო ორგანოს, დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლებას აძლევს, კეთილსინდისიერი გადამხდელი სანქციისგან გაათავისუფლოს, თუ სამართალდარღვევა მისი შეცდომით ან არცოდნით გამოწვეულია. ეს უფლებაა, არა ვალდებულება. მოთხოვნა, რომელშიც კონკრეტული შეცდომა დასახელებული არ იყო, არ დაკმაყოფილდა.

ორი რამ, რაც დავის დაწყებამდე უნდა გაითვალისწინოთ

• ბუღალტრული აღრიცხვის გარეშე ბრუნვა ფისკალური და საბანკო მონაცემებით დგინდება. თუ ბუღალტრული აღრიცხვა არ წარმოებდა, ბრუნვა სალარო აპარატის, ტერმინალისა და საბანკო ამონაწერის მონაცემებით დადგინდა, და ამ ჯამსა და დეკლარირებულ ბრუნვას შორის სხვაობა პირდაპირ ჩაირთო დასაბეგრ ბრუნვაში. „სამართლიანი“ დარიცხვის მოთხოვნა ასეთ დროს არ დაკმაყოფილდა.
• ყველა მოთხოვნა პირველივე საჩივარში უნდა შევიდეს. საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დავების განხილვის საბჭო საჩივარს განიხილავს შემოსავლების სამსახურში გასაჩივრებული დავის საგნის ფარგლებში. ესე იგი, საბჭოში პირველად წარდგენილი დამოუკიდებელი მოთხოვნა (მაგალითად, დღგ-ის ჩათვლის) შეიძლება განუხილველი დარჩეს.

პრაქტიკული რჩევები

• ბარათით მიღებული თანხა სალარო აპარატში უნაღდო ანგარიშსწორების სახით გაატარეთ, და ყოველდღე შეაჯერეთ Z-ანგარიში ტერმინალის ამონაწერთან. ასეთი ცხრილი დავაში ყველაზე ძლიერი მტკიცებულებაა.
• დღგ-ისგან გათავისუფლებული მიწოდება ოპერაციების დონეზე დოკუმენტურად ასახეთ (ზედნადები, შესყიდვის აქტი). ბრუნვის პროცენტზე ზოგადი მითითება დავაში საკმარისი არ არის.
• სანქციისგან გათავისუფლების მოთხოვნაში კონკრეტული შეცდომა დაასახელეთ; ზოგადი მითითება კეთილსინდისიერებაზე საკმარისი არ აღმოჩნდა.
• საჩივრის ფარგლები პირველივე ეტაპზე სრულად განსაზღვრეთ (302-ე მუხლის მე-3 ნაწილი).

წყაროები

• საქართველოს საგადასახადო კოდექსი, მუხლი 269 (ნაწილი 7) და მუხლი 302 (ნაწილი 3) — მოქმედი რედაქცია.
• Elite Audit-ის ანონიმიზებული დავების ბარათები (2026 წლის 9 გადაწყვეტილება, 17.09.2026-ის დათვლა). ეთიკისა და კონფიდენციალურობის მიზეზით კონკრეტული საქმეები არ მოვიყვანთ.

ეს სტატია ანონიმიზებული პრაქტიკის ზოგადი შეჯამებაა და კონკრეტული საქმის ინდივიდუალურ ანალიზს არ ჩაანაცვლებს. 📞 სალარო-ტერმინალის ბრუნვის დარიცხვის შემოწმება და გასაჩივრება: 598 21 27 01