როცა შემოწმების აქტი მოდის და ჯარიმა დარიცხულია, პირველი აზრი, რომელიც ბუღალტერს მოსდის, თითქმის ყოველთვის ერთია: „ეს ხომ შეცდომა იყო, განზრახ ხომ არაფერი გაგვიკეთებია". სწორედ ამ ინტუიციას პასუხობს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი.

ჩვენ დავამუშავეთ 587 გამოქვეყნებული საგადასახადო დავა და მათგან 224-ში 269-ე მუხლი ისე თუ ისე ფიგურირებს. სურათი ასეთია: 269.7-ის მოთხოვნა უფრო ხშირად ჩავარდა, ვიდრე გაჭრა — დაახლოებით სამი წაგებული ორ მოგებულზე. ეს არ არის შემთხვევითობა და არც განმხილველი ორგანოს ახირება — გამყოფი ხაზი ძალიან კონკრეტულია.

რას ამბობს ნორმა ზუსტად

„საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით." (სსკ 269.7)

სამი სიტყვა განსაზღვრავს ყველაფერს:

1. „უფლება აქვს" — ეს დისკრეციაა, არა ავტომატური შეღავათი. ორგანო არ არის ვალდებული გაგათავისუფლოთ მაშინაც კი, როცა ყველა პირობა დაკმაყოფილებულია.
2. „კეთილსინდისიერი" — ეს გადამხდელის ზოგად ქცევას აფასებს, არა კონკრეტულ ეპიზოდს.
3. „შეცდომით/არცოდნით" — დარღვევის მიზეზი უნდა იყოს შეცდომა, არა არჩევანი.

სად ჭრის: სამი კონფიგურაცია

1. ერთჯერადი, ტექნიკური ხასიათის დარღვევა, რომელიც პირველად მოხდა. ტიპური მაგალითი: ჩამოწერის დანართში ორი სასაქონლო პოზიცია ერთ დასახელებად შეჯამდა და დანაკლისი „წარმოიშვა". დარღვევის ფაქტი დადასტურდა, ჯარიმა კი მოიხსნა — ოპერაცია პირველად სრულდებოდა, არიდების მიზანი არ დგინდებოდა.

2. დეკლარაციული ვალდებულების არცოდნა ფიზიკურ პირთან, ძირის გადახდის ფონზე. RS-ის დავების საბჭომ (N 33113, 27.12.2023) სამი წლის უდეკლარაციობაზე სრულად გაათავისუფლა გადამხდელი ჯარიმა-საურავისგან, როცა მან ძირითადი გადასახადი გადაიხადა.

3. როცა ორგანოს ორი მიდგომა შესაძლებელი იყო და გადამხდელმა ერთი აირჩია. თუ ნორმა ბუნდოვანია და თქვენი წაკითხვა დამაჯერებელია, „შეცდომა" აქ სამართლებრივი შეცდომის არეალშია.

სად არ ჭრის

1. აღრიცხვის სისტემური უწარმოებლობა. ფინანსთა სამინისტროს დავების საბჭომ (№27422/2/2026, 04.08.2026) მკაფიოდ თქვა: 269.7 საპატიებელ შეცდომას მოითხოვს, არა უბრალოდ კეთილსინდისიერებას — და აღრიცხვის სისტემური უწარმოებლობა ამ ტესტს ვერ აკმაყოფილებს. ეს ის ზღვარია, სადაც უმეტესი მოთხოვნა ჩავარდება.

2. ეკონომიკური სიძნელე. „კომპანია გადარჩენისთვის იბრძვის", „სამუშაო ადგილები დაიკარგება" — ეს არგუმენტები 269.7-ს არ ეხება. ნორმა ჰუმანიტარული არ არის; ის დარღვევის მიზეზს აფასებს, არა შედეგებს.

3. იმავე არგუმენტების გამეორება II ეტაპზე. თუ პირველ საჩივარში მტკიცებულება არ დაურთეთ და მეორეზე იმასვე იმეორებთ, შედეგი არ იცვლება.

პროცედურა, რომელიც ხშირად უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე არგუმენტი

269.7 პირველივე საჩივარში უნდა დაისვას. მეორე ეტაპზე პირველად დაყენებული მოთხოვნა სსკ 302.3-ის ფილტრზე იკარგება.

საურავი ცალკე უნდა მოითხოვოთ და წერილობით. სსკ 272.1-ით საურავიც სანქციაა და პრაქტიკაში 269.7 მასზეც ვრცელდება — RS-ის საბჭომ N 8875-ით (06.05.2025) ჯარიმაც და საურავიც მოხსნა. მაგრამ ერთ საქმეში (№26826/2/2026, 06.04.2026) საურავი — 9 346,93 ₾ — ძალაში დარჩა მხოლოდ იმიტომ, რომ მისი მოხსნა ზეპირად, სხდომაზე მოითხოვეს. სსკ 302.2-ით ორგანო მოთხოვნის ფარგლებში იხილავს საქმეს.

უარი დასაბუთებული უნდა იყოს. უზენაესმა სასამართლომ ჯერ კიდევ 2014 წელს (ბს-222-219(კ-14), 07.10.2014) დაადგინა, რომ 269.7-ით მინიჭებული დისკრეციის გამოყენებაზე უნდა განხორციელდეს სრულფასოვანი კონტროლი. მიუხედავად ამისა, პრაქტიკაში დღემდე გვხვდება ფორმულირება „269.7-ის გამოყენება მიზანშეწონილად არ მიიჩნია" — ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე (მაგ. RS N 8710, 20.04.2026). ეს თავისთავად გასაჩივრების საფუძველია.

დამატებით: ერთი შემოწმება — ერთი სამართალდარღვევა

269.7-თან ხშირად ერთად უნდა დაისვას სსკ 269.8: სამართალდარღვევა განმეორებითად ითვლება მხოლოდ მაშინ, თუ იგივე ქმედება ჩადენილია წინა სამართალდარღვევის გამოვლენიდან 12 თვის განმავლობაში. ე.ი. თუ აქტში ჯარიმა თვეობრივადაა გამრავლებული, ყველა ეპიზოდი კი ერთი შემოწმებით გამოვლინდა, განმეორებითობა არ არსებობს. აქვე — სსკ 270.7, რომელიც ცალკეულ შემთხვევაში ფულადი ჯარიმის ნაცვლად გაფრთხილების შესაძლებლობას იძლევა.

პრაქტიკული დასკვნა

269.7 არ არის „წყალობის თხოვნა" — ის სამი კონკრეტული გარემოების დასახელებას მოითხოვს: ოპერაცია პირველად სრულდებოდა · არიდების მიზანი არ დგინდება · დარღვევა ტექნიკური/სამართლებრივი შეცდომის შედეგია. თუ ეს სამი ვერ დასახელდა, მოთხოვნა ჩავარდება — და პირიქით, თუ სამივე დასახელდა და უარი დაუსაბუთებელია, საქმე ზემდგომ ინსტანციაში საფუძვლიანია.

და ყველაზე მნიშვნელოვანი: ეს ყველაფერი პირველივე საჩივარში უნდა ეწეროს.

აქტი ჩაგბარდათ და ჯარიმის საკითხი დგას? დაგვიტოვეთ ნომერი — დაგირეკავთ: ai.eaudit.ge/dava · ან დარეკეთ: 598 21 27 01