ავტორი: ირაკლი მანაგაძე

საგადასახადო შემოწმება დასრულდა და საგადასახადო მოთხოვნა ჩაგბარდათ. ამ მომენტიდან იწყება 30 დღე, რომელშიც ერთი გადაწყვეტილება უნდა მიიღოთ: გაასაჩივროთ დარიცხვა თუ აღიაროთ და ჯარიმის ნახევარი დაზოგოთ.

კანონი მეორე გზას რეალურ შეღავათს უკავშირებს, მაგრამ პირობები მკაცრია. ერთი დღით დაგვიანება, ზედმეტობაზე იმედი ან არასწორი განცხადება და შეღავათი იკარგება. ამ სტატიაში ნაბიჯ-ნაბიჯ განვიხილავთ, როგორ მუშაობს ეს წესი პრაქტიკაში.

რას ამბობს კანონი

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-11 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული ჯარიმების 50 პროცენტი უქმდება, თუ გადამხდელს საგადასახადო მოთხოვნის ჩაბარებიდან 30 დღის ვადაში:

• ბიუჯეტში სრულად აქვს გადახდილი მოთხოვნით გათვალისწინებული გადასახადები;
• გადახდილი აქვს ჯარიმების 50 პროცენტის ტოლფასი თანხა;
• ამავე ვადაში აღიარებული აქვს მოთხოვნით გათვალისწინებული თანხა.

სამივე პირობა ერთად უნდა შესრულდეს. ვადა აითვლება საგადასახადო მოთხოვნის ჩაბარებიდან და არა შემოწმების აქტის მიღებიდან.

მარტივი მაგალითი

შემოწმების შედეგად დაგერიცხათ: გადასახადი — 12 000 ლარი, ჯარიმა — 6 000 ლარი, საურავი — 1 800 ლარი.

შეღავათით სარგებლობისთვის 30 დღეში იხდით 12 000 ლარს (გადასახადი სრულად) და 3 000 ლარს (ჯარიმის ნახევარი), ჯამში 15 000 ლარს. დანარჩენი 3 000 ლარი ჯარიმა უქმდება.

საურავი კანონის ამ პირობებში არ არის ჩამოთვლილი, ამიტომ შეღავათის მისაღებად 30 დღეში მისი გადახდა საჭირო არ არის. ის მაინც თქვენი ვალდებულებაა და გადასახდელი რჩება.

როგორ ხდება აღიარება პრაქტიკაში

აღიარება ცალკე ქმედებაა და მხოლოდ გადახდით არ სრულდება. 30 დღის ვადაში, როგორც წესი, ავტორიზებული გვერდიდან (eservices.rs.ge) წარადგენთ ორ განცხადებას:

1. საგადასახადო მოთხოვნის გასაჩივრებაზე უარის თქმის შესახებ — სადაც საფუძვლად მიუთითებთ 269-ე მუხლის მე-11 ნაწილს;
2. შემოწმების შედეგად დარიცხული ჯარიმების 50 პროცენტის გაუქმების შესახებ — რომელსაც თან ერთვის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი.

თუ დოკუმენტი განცხადებას არ დაურთეთ, ორგანო ხარვეზის გამოსასწორებლად არაუმეტეს 10 კალენდარული დღის ვადას მოგცემთ. ეს ვადა მხოლოდ საბუთის წარდგენას ეხება და არა გადახდას. თუ თანხა 30 დღის გასვლის შემდეგ გადაიხადეთ, ჯარიმის ნახევარი აღარ გაუქმდება.

განცხადებას აუდიტის დეპარტამენტი 10 სამუშაო დღეში განიხილავს, შემდეგ დგება დასკვნა და გამოიცემა ბრძანება. დადებითი გადაწყვეტილების შემთხვევაში გაუქმებული ჯარიმა პირად აღრიცხვის ბარათზე აისახება და კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა აღარ გამოიცემა.

ხაფანგები, რომლებსაც ბუღალტერი არ ელის

1. ზედმეტობა ბარათზე არ ითვლება

ბევრი ფიქრობს: „ბარათზე ზედმეტობა მაქვს, ჩაითვლება“. არ ჩაითვლება. პირობაა თანხის ბიუჯეტში ფაქტობრივი გადახდა მოთხოვნის ჩაბარების შემდეგ. პირადი აღრიცხვის ბარათის მდგომარეობა, იქნება ეს ზედმეტობა თუ დავალიანება, მხედველობაში არ მიიღება.

2. მნიშვნელოვანია გადახდის დღე და არა ასახვის დღე

თუ 30-ე დღეს, პარასკევს, გვიან საღამოს გადაიხადეთ და თანხა ბარათზე ორშაბათს აისახა, ვადა დაცულია. ითვლება ფაქტობრივი გადახდის თარიღი. მიუხედავად ამისა, ბოლო დღემდე ნუ გადადებთ: ბანკის ტექნიკური შეფერხება თქვენი რისკია.

3. კორექტირებულ მოთხოვნაზე შეღავათი არ ვრცელდება

თუ ჯერ გაასაჩივრეთ და დავის შედეგად კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა მიიღეთ, ამ მოთხოვნაზე 50%-იანი შეღავათი აღარ გამოიყენება. ანუ „ჯერ ვცდი გასაჩივრებას, მერე ნახევარს გადავიხდი“ ამ წესით არ მუშაობს. არჩევანი თავიდანვე, პირველ 30 დღეში უნდა გააკეთოთ.

4. ზოგიერთ ჯარიმაზე შეღავათი საერთოდ არ ვრცელდება

თუ მოთხოვნა მოიცავს ჯარიმას 280-ე მუხლით (გადასახადის უკანონო ჩათვლა — უსაქონლო ოპერაცია, ფიქტიური გარიგება ან ყალბი ჩათვლის დოკუმენტი) ან 282-ე მუხლის მე-3 ნაწილით (ფიქტიური, უსაქონლო ან ყალბი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა), ჯარიმის ნახევარი არ გაუქმდება, თუნდაც ყველაფერი დროულად გადაიხადოთ.

5. შეღავათი მაშინაც მოქმედებს, როცა გადასახადი არ დაგერიცხათ

თუ შემოწმებამ მხოლოდ ჯარიმა დაგაკისრათ, ჯარიმის ნახევრის 30 დღეში გადახდით დანარჩენი ნახევარი უქმდება. იგივე წესი მოქმედებს, როცა მოთხოვნაში მოსაკრებელი ან მიმდინარე გადასახდელებია: ისინიც სრულად უნდა გადაიხადოთ.

გადაიხადოთ თუ გაასაჩივროთ?

ეს სტატიის მთავარი კითხვაა და მასზე ზოგადი პასუხი არ არსებობს. შეღავათის აღება ნიშნავს, რომ გასაჩივრებაზე უარს ამბობთ: დარიცხული გადასახადი საბოლოო ხდება.

გადაწყვეტილებამდე დაითვალეთ:

• რა თანხაა სადავო და რამდენად ძლიერია თქვენი არგუმენტები ფაქტებით და დოკუმენტებით;
• რას დაზოგავთ შეღავათით (ჯარიმის ნახევარი) და რას რისკავთ გასაჩივრებისას (სრული ჯარიმა და საურავის ზრდა წაგების შემთხვევაში);
• ხომ არ შეიცავს მოთხოვნა 280-ე ან 282.3 მუხლის ჯარიმას, რომელზეც შეღავათი არ ვრცელდება;
• დრო: 30 დღე ორივე გზისთვის ერთია, ამიტომ ანალიზი პირველივე კვირაში უნდა დაიწყოთ.

ხშირად გონივრულია, დარიცხვის ნაწილი, რომელიც უდავოა, დროულად დაფაროთ, ხოლო სადავო ნაწილზე ცალკე შეაფასოთ გასაჩივრების პერსპექტივა. ეს გადაწყვეტილება კონკრეტული აქტის ანალიზს მოითხოვს.

პრაქტიკული დასკვნა

• 30 დღე აითვლება საგადასახადო მოთხოვნის ჩაბარებიდან. ჩაინიშნეთ თარიღი იმავე დღეს.
• გადაიხადეთ გადასახადი სრულად + ჯარიმის 50% რეალური ჩარიცხვით. ზედმეტობაზე ნუ დაეყრდნობით.
• წარადგინეთ ორი განცხადება და დაურთეთ გადახდის დამადასტურებელი საბუთი.
• შეამოწმეთ, ხომ არ არის მოთხოვნაში 280-ე ან 282.3 მუხლის ჯარიმა.
• გასაჩივრება და შეღავათი ერთმანეთს გამორიცხავს. გადაწყვიტეთ ანალიზის შემდეგ და არა ვადის ბოლო დღეს.

აქტი ჩაგბარდათ და არ იცით, რა ჯობია: ჯარიმის ნახევრის დაზოგვა თუ გასაჩივრება? 📞 შემოწმების აქტის ანალიზი და გასაჩივრება: 598 21 27 01