სამართლებრივი პერიოდი: მოქმედი რეჟიმი — შემოსავლის წყაროს ტესტის მარეგულირებელი 100-ე/104-ე მუხლები 2021 წლის დღგ-რეფორმას არ განუცდია, მოქმედებაშია უცვლელად · პერიოდის დასაწყისი გაცემის თარიღით — კითხვაში ცალკე პერიოდი არ ფიქსირდება
მოკლე პასუხი
წყარო დგინდება ემიტენტის/ვალდებულის რეზიდენტობით — გამონაკლისი მხოლოდ არარეზიდენტის უძრავი-ქონებით-მდიდარი კომპანიის აქციებზეა (50%+ წესი).
რატომ არის მნიშვნელოვანი
საბაზისო წყაროა ინვესტორების/ჰოლდინგების საშემოსავლო/მოგების დაბეგვრის კონსულტაციისას — განსაკუთრებით მაშინ, როცა ჩართულია არარეზიდენტი ემიტენტი ან უცხოური სტრუქტურა, რომლის ქონებაც ძირითადად ქართული უძრავი ქონებაა.
როდის გამოვიყენოთ
აქციის/წილის, ობლიგაციის ან სხვა ფასიანი ქაღალდის ტრანზაქციაზე (გაყიდვა, დივიდენდი, პროცენტი) საშემოსავლო/მოგების გადასახადის წყაროს განსაზღვრისას, მათ შორის უცხოური 'უძრავი ქონების მფლობელი კომპანიის' აქციების გაყიდვისას.
ფაქტობრივი გარემოებები
გადაწყვეტილება ოთხ ცალკე ტესტს აწესებს ერთი ზოგადი პრინციპის ქვეშ — 'წყარო = ვალდებულის რეზიდენტობა', გამონაკლისით წილობრივ ქაღალდზე, სადაც დამატებით მოწმდება, ხომ არ არის უცხოური კომპანია ფაქტობრივად ქართული უძრავი ქონების 'გარსი' (50%+ ტესტი).
- პირი (რეზიდენტი ან არარეზიდენტი) ფლობს წილობრივ ან სასესხო ფასიან ქაღალდს — მათ შორის საქართველოში საჯაროდ გამოშვებულსა და ეროვნული ბანკის მიერ აღიარებულ ორგანიზებულ ბაზარზე სავაჭროდ დაშვებულს — და იღებს შემოსავალს მისი მიწოდებით, დივიდენდით ან პროცენტით.
დასმული კითხვები
- როდის ითვლება წილობრივი ფასიანი ქაღალდის მიწოდებით მიღებული შემოსავალი საქართველოში წყაროდან მიღებულად
- როდის ითვლება ასეთი ქაღალდიდან დივიდენდი საქართველოში წყაროდან მიღებულად
- როდის ითვლება სასესხო ფასიანი ქაღალდიდან პროცენტი და მისი მიწოდებით მიღებული შემოსავალი საქართველოში წყაროდან მიღებულად
საგადასახადო საკითხები
- წილობრივი ფასიანი ქაღალდის წყაროს ტესტი (რეზიდენტობა + 50%-იანი უძრავი ქონების ტესტი არარეზიდენტზე)
- დივიდენდის წყაროს ტესტი (გამნაწილებლის რეზიდენტობა)
- სასესხო ქაღალდის პროცენტისა და მიწოდების წყაროს ტესტი (ემიტენტის/ხარჯის გამწევის რეზიდენტობა, ფორმალური რეგისტრაციის ადგილის უგულებელყოფა)
მსჯელობა
100-ე მუხლი ზოგადად განასხვავებს რეზიდენტისა (მსოფლიო შემოსავალი) და არარეზიდენტის (მხოლოდ საქართველოში წყაროდან) დაბეგვრის ბაზას; 104-ე მუხლის სპეციალური ქვეპუნქტები (ვ/ზ/ნ) კონკრეტულ წყაროს ტესტებს აწესებენ თითოეული ტიპის შემოსავლისთვის, ხოლო 50%-იანი უძრავი ქონების ტესტი ხელს უშლის უცხოური სტრუქტურის გამოყენებით ქართული უძრავი ქონების არაპირდაპირი გასხვისების დაუბეგრავად დატოვებას.
გადაწყვეტილება / პოზიცია
ოთხივე ტიპის შემოსავალზე წყაროს ტესტი ემიტენტის/ვალდებულის ეკონომიკურ კავშირს ეყრდნობა საქართველოსთან, არა ფორმალურ რეგისტრაციას.
პრაქტიკული წესი
ფასიანი ქაღალდიდან შემოსავლის დაბეგვრის შეფასებამდე დაადგინე ემიტენტის/ვალდებულის რეზიდენტობა და, წილობრივ ქაღალდზე არარეზიდენტი ემიტენტის შემთხვევაში — მისი აქტივების შემადგენლობაში ქართული უძრავი ქონების წილი (50%-იანი ზღვარი).
გამოყენებული მუხლები
მუხ. 46-1, მუხ. 100, ნაწ.1, მუხ. 100, ნაწ.2, მუხ. 82, ნაწ.1, ქვეპუნქტი ფ, მუხ. 104, ნაწ.1, ქვეპუნქტი ვ, მუხ. 104, ნაწ.1, ქვეპუნქტი ზ, მუხ. 104, ნაწ.1, ქვეპუნქტი ნ, მუხ. 104, ნაწ.1, ქვეპუნქტი გ
შენიშვნა სტატუსზე
ოფიციალური საჯარო დოკუმენტი (№327, 2018 წლის 27 აგვისტო) — კონფიდენციალური არაფერი აქვს.
რისკები
- არარეზიდენტი 'უძრავი ქონების ჰოლდინგის' აქციების გაყიდვის შეცდომით მთლიანად უცხოურ შემოსავლად მიჩნევა 50%-ტესტის გარეშე
- ფასიანი ქაღალდის ფორმალურ სარეგისტრაციო ადგილზე დაყრდნობა ემიტენტის რეზიდენტობის ნაცვლად
სქემა
გარიგების ნაკადი: პირი ფლობს/ყიდის/იღებს შემოსავალს ფასიანი ქაღალდიდან
საგადასახადო ლოგიკა: დგინდება ემიტენტის/ვალდებულის რეზიდენტობა → წილობრივზე — დამატებით მოწმდება არარეზიდენტის უძრავი ქონების 50%-ტესტი → შედეგად დგინდება, არის თუ არა შემოსავალი საქართველოში წყაროდან მიღებული
ანონიმიზებული სასწავლო მასალა. სახელები/საიდენტიფიკაციო მონაცემები პირობითია. Elite Audit — Tax Knowledge Base.