სამართლებრივი პერიოდი: მოქმედი რეჟიმი
რეზიუმე
მეთოდური მითითება აწესებს 6 სავალდებულო საფეხურს, რომელსაც აუდიტორი უნდა გაუძღვეს, სანამ საეჭვო სამეურნეო ოპერაციას (რომლის ფორმა არ შეესაბამება მის ეკონომიკურ შინაარსს) კვალიფიკაციას შეუცვლის — მოიძიება/აღიწერება/ფასდება არსებითობა/ეკითხება გადამხდელს/მოწმდება მესამე წყაროებით და მხოლოდ ამის შემდეგ ხდება რეკვალიფიკაცია და შედეგების გაფორმება აქტში.
ფაქტობრივი გარემოებები
- 6 სავალდებულო საფეხური: I მოძიება/პირველადი შესწავლა → II აღწერა/ანალიზი (9-პუნქტიანი კითხვარით: სამართლებრივი ფორმა, ეკონომიკური რეალობა, არასაგადასახადო სარგებლის მოლოდინი, ალტერნატიული ფორმის არსებობა, ვინ ისარგებლა, მხარეთა ურთიერთდამოკიდებულება) → III არსებითობის შეფასება → IV გადამხდელის გამოკითხვა → V მესამე პირებისგან ინფორმაციის გამოთხოვა → VI კვალიფიკაციის ცვლილება+გაფორმება.
- არსებითობის ზღვარი: მცირე გადამხდელთან >1000 ლარი, საშუალოსთან >10000 ლარი, მსხვილთან >100000 ლარი დამატებითი ვალდებულება — ამაზე დაბლა პროცესი წყდება.
- მაგალითი: ფიზ. პირების მიერ საკუთარი შვილობილის წილის ,,გაყიდვა" საკუთარსავე მშობელ საწარმოზე, ფაქტობრივი კონტროლის ცვლილების გარეშე — შესაძლოა იმალებოდეს დაუბეგრავი დივიდენდის გატანა.
- მაგალითი: დამფუძნებლის მიერ საკუთარ საწარმოზე გაცემული სესხი (მიზნობრიობის დასაბუთების გარეშე, გაუნაწილებელი მოგების არსებობისას) — შესაძლოა იმალებოდეს 15%-იანი დივიდენდის 5%-იან საპროცენტო განაკვეთად გადაკვალიფიცირება.
- მაგალითი: ლიზინგის ხელშეკრულება (საკომპენსაციო თანხის 95%-ის წინსწრებითი გადახდით) ფაქტობრივი ნასყიდობის ნაცვლად — შესაძლოა იმალებოდეს დღგ-ის რეგისტრაციის/დარიცხვის ვადის ხელოვნური გადავადება, განსაკუთრებით სახიფათოა თუ ვადა სცდება 3-წლიან ხანდაზმულობას.
- რეკვალიფიკაცია მოქმედებს მხოლოდ დაბეგვრის მიზნებისთვის და არ ცვლის ოპერაციის სამოქალაქოსამართლებრივ (მათ შორის სარეგისტრაციო) შედეგებს.
დასმული კითხვები
- რა პროცედურული საფეხურები უნდა გაიაროს აუდიტორმა სამეურნეო ოპერაციის კვალიფიკაციის შესაცვლელად
- საიდან იწყება არსებითობის ზღვარი გადამხდელის კატეგორიების მიხედვით
გადაწყვეტილება / პოზიცია
აუდიტორს ოპერაციის კვალიფიკაციის შესაცვლელად (73-9-ბ) სჭირდება 6-საფეხურიანი პროცედურის სრული გავლა — ცალკეული საფეხურის გამოტოვება ან არსებითობის ზღვარს ქვემოთ დარჩენა პროცესის შეწყვეტის საფუძველია. მეთოდი ორიენტირებულია ტიპურ სქემებზე: მართვის უცვლელი კონტროლის შენარჩუნებით გაფორმებული ,,გასხვისება", დაუსაბუთებელი აქციონერული სესხი გაუნაწილებელი მოგების ფონზე და ლიზინგით შენიღბული ნასყიდობა — სამივეს საერთო ნიშანია ფორმასა და ეკონომიკურ არსს შორის შეუსაბამობა, საიდანაც შესაძლოა გამომდინარეობდეს დაუბეგრავი დივიდენდის გატანა ან ვადის/ზღვრის ხელოვნური გვერდის ავლა.
გამოყენებული მუხლები
სსკ მუხ. 73, ნაწ.9, ქვეპუნქტი ბ, სსკ მუხ. 70
შენიშვნა სტატუსზე
ზოგადი მეთოდოლოგიური მითითებაა (73-9-ბ), თემატურად უკავშირდება ბაზაში არსებულ ყველა ქეისს, სადაც გამოყენებულია ოპერაციის რეკვალიფიკაცია (მაგ. ბარტერული/ლიზინგის ტიპის საქმეები) — კონკრეტული ქეისების ID-ები ხელით არ დაკავშირებულა, საჭიროა შემდეგ სესიაში დათვალიერება.
ანონიმიზებული სასწავლო მასალა. სახელები/საიდენტიფიკაციო მონაცემები პირობითია. Elite Audit — Tax Knowledge Base.