სამართლებრივი პერიოდი: მოქმედი რეჟიმი · პერიოდის დასაწყისი გაცემის თარიღით — კითხვაში ცალკე პერიოდი არ ფიქსირდება
მოკლე პასუხი
CIF-ისას წონის ბუნებრივი/ტექნიკური სხვაობა დანაკლისი არ არის — საკუთრება/აღრიცხვა იწყება მხოლოდ ამოტვირთვის შემდეგ დაფიქსირებული წონით.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ვიწრო, მაგრამ პრაქტიკული საკითხია იმპორტიორი კომპანიებისთვის (განსაკუთრებით სასურსათო/სოფლის მეურნეობის სექტორში) — იცავს მათ დანაკლისის ავტომატური დაბეგვრისგან ბუნებრივი ტრანსპორტირების დანაკარგისას.
როდის გამოვიყენოთ
როცა კლიენტი აწარმოებს CIF-პირობით საზღვაო იმპორტს (მარცვლეული ან ანალოგიური მასობრივი ტვირთი) და აღმოაჩენს წონების სხვაობას დატვირთვისა და დაცლის პორტებს შორის.
ფაქტობრივი გარემოებები
საკვანძო ფაქტია, რომ ტვირთის განკარგვის უფლება მიმღებს უჩნდება მხოლოდ ამოტვირთვის შემდეგ, გენერალურ აქტში ასახული წონით — ანუ 'დანაკლისის' შესადარებელი პირველადი ბუღალტრული ჩანაწერი საერთოდ არ არსებობს დატვირთვის პორტის წონაზე.
- მარცვლეული შემოდის საქართველოში CIF-პირობით — გამყიდველი უზრუნველყოფს ტრანსპორტირებას დანიშნულების პორტამდე, რისკი მყიდველზე გადადის გემზე ჩატვირთვისას.
- დატვირთვის პორტში ხდება ტრიუმების დალუქვა საბაჟოს/სურვეირის თანდასწრებით და აწონვა აღიარებულ სასწორზე; დაცლის პორტში — ამოტვირთვა საბაჟო კონტროლის ქვეშ და აწონვა ადგილობრივ აღიარებულ სასწორზე; ტვირთის განკარგვა ხდება მხოლოდ ამოტვირთვის შემდეგ გენერალურ აქტში დაფიქსირებული წონით.
- წონებს შორის შესაძლოა იყოს ტექნიკური (სასწორების სხვაობა) ან ბუნებრივი (მარცვლეულის შრობა/ტენიანობა) წარმოშობის სხვაობა.
დასმული კითხვები
- ითვლება თუ არა დანაკლისად დატვირთვისა და დაცლის პორტებში დაფიქსირებული წონების სხვაობა
- წარმოეშობა თუ არა საქონლის მიმღებს მოგების გადასახადის ან დღგ-ის ვალდებულება ამ სხვაობის გამო
საგადასახადო საკითხები
- დანაკლისის ცნების (სსკ 8-11) გამოყენებადობა CIF იმპორტზე
- საკუთრების/სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობად აღრიცხვის მომენტის დადგენა
მსჯელობა
სამოქალაქო კოდექსის 155-ე/186-ე მუხლების მიხედვით მფლობელობა/საკუთრება წარმოიშობა ფაქტობრივი ჩაბარებით — CIF პირობებში ეს ხდება მხოლოდ ამოტვირთვისას. ვინაიდან დატვირთვის პორტის წონა არასდროს ხდება მიმღების ბუღალტრული ჩანაწერი, შედარება (და შესაბამისად 'დანაკლისი') ლოგიკურად შეუძლებელია.
გადაწყვეტილება / პოზიცია
წონის სხვაობა საგადასახადო ვალდებულებას არ წარმოშობს, თუ დაცულია აღწერილი დოკუმენტური პროცედურა (დალუქვა, აღიარებული სასწორები, გენერალური აქტი).
პრაქტიკული წესი
CIF-პირობით მასობრივი ტვირთის იმპორტისას წონის ბუნებრივი ცდომილება ბუღალტრულად საერთოდ არ ფიქსირდება დანაკლისად, თუ დაცულია საბაჟო/სურვეირის დოკუმენტური ჯაჭვი დატვირთვიდან ამოტვირთვამდე.
გამოყენებული მუხლები
მუხ. 46-1, მუხ. 8, ნაწ.11, მუხ. 8, ნაწ.28, მუხ. 98-3, ნაწ.2, მუხ. 97, ნაწ.1, ქვეპუნქტი გ, მუხ. 160, ნაწ.3, ქვეპუნქტი თ
შენიშვნა სტატუსზე
ოფიციალური საჯარო დოკუმენტი (№388, 2022 წლის 28 ნოემბერი) — კონფიდენციალური არაფერი აქვს. მართალია სპეციფიკურად მარცვლეულს ეხება, მაგრამ არგუმენტაცია (საკუთრება/აღრიცხვა წარმოიშობა ამოტვირთვის მომენტიდან CIF-ისას) განზოგადებადია ნებისმიერ მსგავს საზღვაო/CIF იმპორტზე, სადაც აწონვის/რაოდენობის დათვლის ორსაფეხურიანი პროცედურაა.
რისკები
- დოკუმენტური ჯაჭვის (დალუქვა, აღიარებული სასწორი, გენერალური აქტი) გაწყვეტა ასუსტებს დაცვას
- წესის მექანიკური გავრცელება არა-CIF პირობებზე (FOB/DDP და მისთ.) დამატებით შემოწმებას საჭიროებს
სქემა
გარიგების ნაკადი: გემზე დატვირთვა დალუქვით და აწონვით → ტრანსპორტირება → დაცლის პორტში ამოტვირთვა და ხელახალი აწონვა → გენერალური აქტის შედგენა
საგადასახადო ლოგიკა: დგინდება, როდის წარმოიშვა საკუთრება/ბუღალტრული ჩანაწერი → ვინაიდან ეს ხდება მხოლოდ ამოტვირთვის შემდეგ — წინა წონა შედარებადი არ არის → სხვაობა არ არის დანაკლისი → არც მოგება, არც დღგ
ანონიმიზებული სასწავლო მასალა. სახელები/საიდენტიფიკაციო მონაცემები პირობითია. Elite Audit — Tax Knowledge Base.