(ა) ერთ სრული შემოსავლის ანგარიშგებაში; ან

(ბ) ორ ანგარიშგებაში – მოგებისა და ზარალის ანგარიშგებასა და სრული შემოსავლის ანგარიშგებაში. ერთი ანგარიშგების წარდგენიდან ორი ანგარიშგების წარდგენაზე გადასვლა, ან პირიქით, მიიჩნევა სააღრიცხვო პოლიტიკის შეცვლად და რეტროსპექტულად აისახება.

როგორც მინიმუმ, სრული შემოსავლის ანგარიშგება უნდა მოიცავდეს:

(ა) ამონაგებს;

(ბ) ფინანსურ დანახარჯებს;

(გ) წილს წილობრივი მეთოდით აღრიცხული მეკავშირე საწარმოებისა და ერთობლივ კონტროლს დაქვემდებარებული საწარმოების მოგებაში ან ზარალში;

(დ) საგადასახადო ხარჯს;

(ე) შეწყვეტილ ოპერაციებთან დაკავშირებულ ერთიან თანხას (დაბეგვრის შემდგომი მოგება ან ზარალი, აქტივების გაუფასურება, ან გაუფასურების კომპენსირება, შემოსულობა წმინდა აქტივების გასვლიდან);

(ვ) მოგებას ან ზარალს;

(ზ) სხვა სრული შემოსავლის თითოეულ კომპონენტს დაჯგუფებულს ორ კატეგორიად:

• (i) შემდგომში არ რეკლასიფიცირდება მოგებაში, ან ზარალში (5.4(ბ) (i)-(ii) და (iv)); და

• (ii) შემდგომში რეკლასიფიცირდება მოგებაში ან ზარალში (5.4(ბ)(iii)).

(თ) წილს წილობრივი მეთოდით აღრიცხული მეკავშირე საწარმოებისა და ერთობლივ კონტროლს დაქვემდებარებული საწარმოების სხვა სრულ შემოსავალში;

(ი) სრული შემოსავლის მთლიან თანხას

ანგარიშგების წარდგენა

საწარმომ სრული შემოსავლის ანგარიშგებაში განცალკევებით უნდა წარმოადგინოს პერიოდის მოგება ან ზარალი და პერიოდის მთლიანი სრული შემოსავალი რომელიც მისაკუთვნებელია:

• არამაკონტროლებელ წილზე; და

• სათავო საწარმოს მესაკუთრეებზე.

შეცდომების გასწორებისა და სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილების შედეგი უნდა აისახოს, როგორც გასული პერიოდების რეტროსპექტული კორექტირება და არა როგორც მიმდინარე პერიოდის მოგების ან ზარალის ნაწილი.საწარმომ შემოსავლების ან ხარჯების მუხლები არ უნდა წარადგინოს „განსაკუთრებული მუხლის“ სახით.

ხარჯების ანალიზი

საწარმომ უნდა წარმოადგინოს ხარჯების ანალიზი და ამ მიზნით ხარჯების კლასიფიკაცია უნდა მოახდინოს:

• ეკონომიკური შინაარსის (მაგ. ცვეთა, მასალების შეძენა, ტრანსპორტირების დანახარჯები, დაქირავებულ პირთა გასამრჯელოები ... ), ან

• ფუნქციების მიხედვით (გაყიდული საქონლის თვითღირებულება, რეალიზაციის დანახარჯები, ადმინისტრაციული დანახარჯები...).

არჩევანი უნდა გაკეთდეს იმ მეთოდზე, რომელიც უფრო საიმედო და შესაბამის ინფორმაციას იძლევა.

საწარმოს შეუძლია ერთი, მოგებისა და ზარალის და გაუნაწილებელი მოგების ანგარიშგების წარდგენა, სრული შემოსავლის ანგარიშგებისა და საკუთარი კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგების ნაცვლად, თუ საკუთარი კაპიტალის

ცვლილება განპირობებულია მხოლოდ:

• მოგების ან ზარალის ცვლილებით,

• დივიდენდების გაცემით,

• წინა პერიოდების შეცდომების გასწორებითა, და

• სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილებით.

საწარმომ მოგებისა და ზარალის და გაუნაწილებელი მოგების ანგარიშგებაში დამატებით უნდა წარადგინოს შემდეგი მუხლები:

(ა) გაუნაწილებელი მოგება საანგარიშგებო პერიოდის დასაწყისისთვის;

(ბ) საანგარიშგებო პერიოდში გამოცხადებული დივიდენდები;

(გ) წინა პერიოდების შეცდომების გასწორების გათვალისწინებით კორექტირებული გაუნაწილებელი მოგება;

(დ) სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილების გათვალისწინებით კორექტირებული გაუნაწილებელი მოგება; და

(ე) გაუნაწილებელი მოგება საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოსთვის.

შედარება სრულ ფასს-თან

• უფრო ადვილი ენით არის გადმოცემული, მოიცავს ნაკლებ მითითებებს აღრიცხვის პრინციპების გამოსაყენებლად.

• მსს ფასს-ის თანახმად თუ საწარმოს სხვა სრული შემოსავლის მუხლები არ აქვს შეუძლია წარადგინოს ერთიანი მოგებისა და ზარალის და გაუნაწილებელი მოგების ანგარიშგება. სრული ფასს ამის შესაძლებლობას არ იძლევა.

• სრული ფასს-ით თუ საწარმო ფუნქციების მიხედვით ხარჯების კლასიფიკაციას იყენებს, უნდა გაამჟღავნოს დამატებითი ინფორმაცია ხარჯების ეკონომიკური შინაარსის შესახებ. მსს ფასს-ით ამგვარი მოთხოვნა არ არსებობს.

• შეწყვეტილ ოპერაციებთან დაკავშირების სრული ფასს უფრო მეტი ინფორმაციის განჟღავნებას ითხოვს ვიდრე მსს ფასს.

• მსს ფასს არ განსაზღვრავს ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგების მუხლების წარდგენის ფორმატს ან თანამიმდევრობას, თუმცა განსაზღვრულია ფინანსური ანგარიშგებაში სულ მცირე ცალკე წარსადგენი მუხლები:

• მაგალითად, ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში შინაარსით ან ფუნქციებით საკმარისად განსხვავებული მუხლები ცალ-ცალკე მუხლებად წარდგება (ფულადი სახსრები, მარაგები, ძირითადი საშუალებები, საინვესტიციო ქონება ასახული რეალური ღირებულებით, საინვესტიციო ქონება ასახული თვითღირებულებით, სავაჭრო ვალდებულებები, ანარიცხები და ა.შ). (იხ. პუნქტი 4.2)

• ფინანსური ანგარიშგების დამატებითი მუხლების, ქვესათაურებისა და ქვეჯგუფების ჯამური თანხების წარდგენა აუცილებელია, თუ ეს საჭიროა საწარმოს ფინანსური მდგომარეობისა და შედეგების გასაგებად.

• აგრეგირებისა და დისაგრეგირების მსჯელობებისას, გასათვალისწინებელია:

• აქტივების თანხობრივი სიდიდე, ხასიათი და ლიკვიდურობა

• აქტივების ფუნქციები საწარმოში

• ვალდებულებების თანხობრივი სიდიდე, ხასიათი და მათი დაფარვის ვადები.

მოკლევადიან/გრძელვადიან მუხლებად კლასიფიკაცია

• საწარმომ ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში განცალკევებულად უნდა ასახოს მოკლევადიანი და გრძელვადიანი აქტივები და მოკლევადიანი და გრძელვადიანი ვალდებულებები, თუ ლიკვიდურობის მიხედვით წარდგენა უფრო სანდო და შესაბამისი არ არის.

• ლიკვიდურობის მიხედვით წარდგენისას აქტივებისა და ვალდებულებების წარდგენა ხდება ლიკვიდურობის გათვალისწინებით (ზრდადობის ან კლებადობის მიხედვით).

აქტივი კლასიფიცირდება, როგორც მოკლევადიანი, თუ:

• ნავარაუდევია აქტივის გაყიდვა, ან აქტივი გამიზნულია გასაყიდად ან მოხმარებისთვის ჩვეულებრივი საოპერაციო

ციკლის განმავლობაში;

• გამოიყენება სავაჭრო დანიშნულებით;

• ნავარაუდევია მისი გაყიდვა საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგ 12 თვის განმავლობაში;

• ფულადი სახსრები და ფულადი სახსრების ეკვივალენტები, თუ გამოყენება არ არის შეზღუდული საანგარიშგებო თარიღიდან სულ მცირე 12 თვით მაინც.

• ყველა სხვა აქტივები გრძელვადიანია

მაგალითად. საწარმო აწარმოებს ვისკის ქერისგან, წყლისა და საფუარისგან, გამოხდის 24-თვიანი პროცესით. მარაგები მოიცავს

ქერსა და საფუარს, როგორც ნედლეულს, ასევე ნაწილობრივ გამოხდილ ვისკის და სრულად გამოხდილ ვისკის.

საწარმოს რომელი აქტივებია მოკლევადიანი?

ყველა მოკლევადიანი აქტივია. მოკლევადიანია აქტივები, თუ ჩვეულებრივი საოპერაციო ციკლის განმავლობაში ნავარაუდევია

აქტივის გაყიდვა (ე.ი გარდაიქმნება ფულადი სახსრების ერთეულებად).

მაგალითად. საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს, ფერმერის პომიდვრის ძირებზე მოსხმული პომიდორი ნახევრად დამწიფებულია. პამიდვრის ძირების სასარგებლო მომსახურების ვადა შეადგენს 6 თვეს. საწარმოს აქტივები მოკლევადიანია თუ გრძელვადიანი?ნაყოფის მიღების მომენტამდე, ძირები და ნაყოფი, რომელსაც ისინი ისხამენ, წარმოადგენს მოკლევადიან აქტივს, რადგან ისინი რეალიზდება, როგორც საწარმოს ჩვეულებრივი საოპერაციო ციკლის ნაწილი.

მაგალითად. საწარმო ფლობს მანქანა-დანადგარს, რომლითაც აწარმოებს გასაყიდ პროდუქციას. ის ასევე ფლობს შენობას,

რომელშიც ახორციელებს კომერციულ საქმიანობას. საწარმოს აქტივი მოკლევადიანია თუ გრძელვადიანი?

მანქანა-დანადგარი და შენობა წარმოადგენს გრძელვადიან აქტივებს. იმ შემთხვევაშიც, თუ მანქანა-დანადგარს ან შენობას, დარჩენილი აქვს 1 წელზე ნაკლები სასარგებლო მომსახურების ვადა, ის მაინც არ დაკლასიფიცირდება, როგორც მოკლევადიანი აქტივი.

მაგალითად. 20X0 წლის 31 დეკემბერს, საწარმომ შეცვალა წარმოების ხაზის მანქანა-დანადგარი. ჩანაცვლებული მანქანა-დანადგარი მიჰყიდა კონკურენტს 200,000 ლ-ად. გადახდა განხორციელდება საანგარიშგებო პერიოდის დასრულებიდან 14 თვეში.

საწარმოს აქტივი მოკლევადიანია თუ გრძელვადიანი?

მოთხოვნა წარმოადგენს გრძელვადიან აქტივს , არ არის მოსალოდნელი მისი რეალიზება საანგარიშგებო პერიოდის

დასრულებიდან 12 თვის განმავლობაში.

შენიშვნა: თუ გადახდა განხორციელდებოდა საანგარიშგებო პერიოდის დასრულებიდან 12 თვის განმავლობაში, ის აღირიცხებოდა, როგორც მოკლევადიანი აქტივი.

მოკლევადიანი ვალდებულებები

ვალდებულება კლასიფიცირდება, როგორც მოკლევადიანი, თუ:

• მისი დაფარვა მოსალოდნელია ჩვეულებრივი საოპერაციო ციკლის განმავლობაში

• გამოიყენება სავაჭრო დანიშნულებით

• უნდა დაიფაროს საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგ 12 თვის განმავლობაში

• საწარმოს არ გააჩნია ვალდებულების დაფარვის გადავადების უპირობო უფლება, საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგ სულ მცირე 12 თვის განმავლობაში მაინც;

მაგალითად: საწარმოს აქვს მომწოდებლების მიმართ ვალდებულება 100,000 ლ-ის ოდენობით, რომელიც წარმოიქმნა ნედლეულის შესყიდვით. წარმოადგენს თუ არა აღნიშნული საწარმოს მოკლევადიან ვალდებულებას?

დიახ, მოკლევადიანი ვალდებულებაა. დამოკიდებულია თუ არა თქვენი პასუხი იმაზე, დაიფარება თუ არა ვალდებულება საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგი 12 თვის განმავლობაში?

არა, მაინც მოკლევადიანი ვალდებულება იქნებოდა, ვინაიდან იგი საწარმოს სამუშაო კაპიტალის ნაწილია.

მაგალითად. 31/12/2018 თარიღისთვის, საწარმომ დაარღვია სესხის ხელშეკრულების პირობები, სესხი დაფარვადი იყო 3 წლის შემდგომ. ხელშეკრულება უფლებას აძლევს ბანკს (მაგრამ არ ავალდებულებს), რომ მოითხოვოს სესხის დაუყოვნებლივ დაფარვა.არის თუ არა საწარმოს ვალდებულება მოკლევადიანი?

დიახ, საწარმოს არ გააჩნია ვალდებულების დაფარვის გადავადების უპირობო უფლება.

მაგალითად. პირობები იგივეა, რაც წინა მაგალითში, თუმცა საანგარიშგებო პერიოდის დასრულების შემდგომ (31/12/2018) და 2018 წლის ფინანსური ანგარიშგების გამოსაცემად დამტკიცებამდე, ბანკი ფორმალურად დათანხმდა, რომ არ მოითხოვდა სესხის ნაადრევად დაფარვას.

არის თუ არა 31/12/2018 თარიღისთვის საწარმოს ვალდებულება მოკლევადიანი?

დიახ, მაინც მოკლევადიანია. საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს საწარმოს არ გააჩნია ვალდებულების დაფარვის გადავადების უპირობო უფლება. შემდგომში შეთანხმების გაფორმება არ არის მაკორექტირებელი მოვლენა.

ინფორმაცია, რომელიც აისახება ბალანსში ან განმარტებით შენიშვნებში

შემდეგი მუხლების ქვეჯგუფები:

(ა) ძირითადი საშუალებები კლასების მიხედვით;

(ბ) სავაჭრო და სხვა მოთხოვნები, განცალკევებულად დაკავშირებული მხარეებისა და სხვა მხარეებისგან მისაღები თანხები, ასევე დარიცხული შემოსავლებიდან მოთხოვნები, რომლისთვისაც საწარმოს ჯერ არ წარუდგენია გადახდის ანგარიშები;

(გ) მარაგი, ცალ-ცალკე მზა პროდუქცია, დაუმთავრებელი წარმოება და ნედლეული და მასალები

(დ) სავაჭრო და სხვა ვალდებულებები, განცალკევებულად მომწოდებლებისა და დაკავშირებული მხარეებისთვის გადასახდელ თანხები, გადავადებული შემოსავალი და დარიცხვები;

(ე) დაქირავებულ პირთა გასამრჯელოების რეზერვები და სხვა რეზერვები; და

(ვ) საკუთარი კაპიტალის კატეგორიები, როგორიცაა სააქციო კაპიტალის ანაზღაურებული ნაწილი, საემისიო კაპიტალი, გაუნაწილებელი მოგება, გადაფასების რეზერვი და სხვა რეზერვები.

საწარმომ, რომელსაც გააჩნია სააქციო კაპიტალი, უნდა გაამჟღავნოს შემდეგი ინფორმაცია:

(ა) ყველა ტიპის სააქციო კაპიტალისათვის:

• ნებადართული აქციების რაოდენობა;

• გამოშვებული და მთლიანად ანაზღაურებული აქციების და გამოშვებული, მაგრამ ნაწილობრივ ანაზღაურებული აქციების

რაოდენობა;

• ერთი აქციის ნომინალური ღირებულება;

• მიმოქცევაში გაშვებული აქციების რაოდენობის შეჯერება პერიოდის დასაწყისისა და ბოლოსათვის. ამგვარი შეჯერების წარმოდგენა საწარმოს არ ევალება წინა პერიოდებისთვის და ა.შ

(ბ) საკუთარი კაპიტალის განყოფილებაში ასახული თითოეული რეზერვის აღწერა.

შედარება სრულ ფასს-თან

• უფრო ადვილი ენით არის გადმოცემული, მოიცავს ნაკლებ მითითებებს აღრიცხვის პრინციპების გამოსაყენებლად.

• ფასს 5-ის მიხედვით ცალკე მუხლად აისახება გასაყიდად გამიზნული გრძელვადიანი აქტივები. მსს ფასს-ით ამგვარი მუხლები ცალკე არ გამოიყოფა, თუმცა აქტივის ვადაზე ადრე ამოღება ექსპლუატაციიდან გაუფასურების ინდიკატორია.

• სრული ფასს ითხოვს მიმოქცევაში გაშვებული აქციების რაოდენობის შეჯერებას შესადარისი პერიოდის დასაწყისისა და ბოლოსათვისაც. მსს ფასს ითხოვს მხოლოდ მიმდინარე პერიოდისთვის.

• მსს ფასს ითხოვს ცალ-ცალკე ასახვას საინვესტიციო და ბიოლოგიური აქტივებისა, რომლებიც შეფასებულია რეალური ღირებულებით და თვითღირებულებით. სრული ფასს არ ითხოვს ცალკე ასახვას.

• სრული ფასს ითხოვს განმარტებით შენიშვნებში ქტივებისა და ვალდებულებების თითოეული მუხლისათვის იმ თანხების ცალკე ასახვას, რომელთა მიღება ან დაფარვა მოსალოდნელია თორმეტი თვის შემდეგ, თუ ამგვარი მუხლი ასევე მოიცავს თანხებს, რომელთა მიღება ან დაფარვა მოსალოდნელია საანგარიშგებო პერიოდის შემდეგ არა უმეტეს თორმეტ თვეში. მსს ფასს არ მოითხოვს ამგვარი ინფორმაციის გამჟღავნებას.

საოპერაციო საქმიანობა საწარმოს ძირითადი შემოსავლების მომტანი საქმიანობაა:

• საქონლის გაყიდვიდან და მომსახურების გაწევიდან მიღებული ფულადი სახსრები;

• საქონლისა და მომსახურების მომწოდებელთათვის გადახდილი ფულადი სახსრები;

• დაქირავებულ პირთათვის გადახდილი ფულადი სახსრები;

• მოგების გადასახადთან დაკავშირებული ფულადი სახსრების გადახდა ან დაბრუნება, თუ შეუძლებელია მათი უშუალოდ

მიკუთვნება საფინანსო და საინვესტიციო საქმიანობაზე.

საინვესტიციო საქმიანობა მოიცავს გრძელვადიანი აქტივებისა და სხვა ისეთი ინვესტიციების შეძენასა და გასვლას, რომლებიც არ შედის ფულადი სახსრების ეკვივალენტების შემადგენლობაში:

• ძირითადი საშუალებების (მათ შორის, საკუთარი წარმოების ძირითადი საშუალებების), არამატერიალური და სხვა

გრძელვადიანი აქტივების შეძენისას (გაყიდვისას) გადახდილი (მიღებული) ფულადი სახსრები;

• სხვა საწარმოების წილობრივი ან სავალო ინსტრუმენტებისა და ერთობლივი საქმიანობის წილის შეძენისას (გაყიდვისას) გადახდილი (მიღებული) ფულადი სახსრები;

• სხვა მხარეებზე გაცემული ფულადი სახსრები, ავანსის ან სესხის სახით;

• სხვა მხარეზე გაცემული ავანსებისა და სესხების დაბრუნების შედეგად მიღებული ფულადი სახსრები;

საფინანსო საქმიანობის შედეგად რაოდენობრივად და სტრუქტურულად იცვლება საწარმოს საკუთარი კაპიტალი და ნასესხები სახსრები:

• აქციებისა და სხვა წილობრივი ინსტრუმენტების გამოშვების შედეგად საწარმოში შემოსული ფულადი სახსრები;

• მესაკუთრეთათვის გადახდილი ფულადი სახსრები, საწარმოს აქციების შესაძენად ან გამოსყიდვის მიზნით;

• სავალო ფასიანი ქაღალდების, ობლიგაციების და სხვა მოკლევადიანი ან გრძელვადიანი სესხების გამოშვების შედეგად

საწარმოში შემოსული ფულადი სახსრები;

• ნასესხები სახსრების დასაფარად გადახდილი ფულადი სახსრები;

• მოიჯარის მიერ ფინანსურ იჯარასთან დაკავშირებული ვალდებულების შესამცირებლად გადახდილი ფულადი სახსრები.

საოპერაციო საქმიანობასთან დაკავშირებული ფულადი ნაკადების წარდგენა

საოპერაციო საქმიანობასთან დაკავშირებული ფულადი ნაკადები საწარმომ უნდა წარადგინოს:

(ა) არაპირდაპირი მეთოდით - მოგება ან ზარალი კორექტირდება არაფულადი ოპერაციების შედეგებით, საოპერაციო შემოსავლებისა და გადახდების გადავადების ან დარიცხვების გათვალისწინებით, საინვესტიციო ან საფინანსო საქმიანობის ფულად ნაკადებთან დაკავშირებული შემოსავლებისა და ხარჯების გათვალისწინებით;

ან

(ბ) პირდაპირი მეთოდით - მთლიანი შემოსული და გასული ფულადი ნაკადების ჩვენება ძირითადი კატეგორიების მიხედვით.

საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობასთან დაკავშირებული ფულადი ნაკადების წარდგენა

საწარმომ ცალ-ცალკე უნდა წარადგინოს საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობასთან დაკავშირებით შემოსული და გასული მთლიანი ფულადი ნაკადები, ძირითადი კატეგორიების მიხედვით. შვილობილი საწარმოებისა და სხვა ეკონომიკური სუბიექტების შესყიდვიდან ან გაყიდვიდან წარმოქმნილი ჯამური ფულადი ნაკადები ცალკე უნდა აისახოს და კლასიფიცირდეს, როგორც საინვესტიციო საქმიანობა.

მაგალითად 01/01/2018 თარიღისთვის A საწარმომ შეიძინა B საწარმოს კაპიტალის 50% 110 ლ-ად, როდესაც B საწარმოს ფულადი სახსრები და ფულადი სახსრების ეკვივალენტები უდრიდა 10 ლ-ს. 01/01/2018 თარიღიდან საწარმო A აკონტროლებს საწარმო B-ს (ე.ი საწარმო B წარმოადგენს საწარმო A-ს შვილობილ საწარმოს).

კონსოლიდირებული ფულადი ნაკადების ანგარიშგებაში როგორ წარადგენს ჯგუფი B საწარმოს შესყიდვას ქვემოთ განხილულ თითოეულ შემთხვევაში:

1. საწარმო A ყიდულობს ფულადი სახსრების გადახდით

საინვესტიციო საქმიანობა -100 (-110+10)

2. საწარმო A ყიდულობს კრედიტით (თანხას გადაიხდის შემდგომ წელს)

საინვესტიციო საქმიანობა +10 (-0+10)

3. საწარმო A ყიდულობს საკუთარი კაპიტალის გადაცემით გამყიდველზე

საინვესტიციო საქმიანობა +10 (-0+10)

4. საწარმო A ბანკიდან სესხულობს 110 ლ-ს და ფულად სახსრებს იყენებს საყიდლად

საინვესტიციო საქმიანობა -100 (-110+10), საფინანსო საქმოანობა +110

როგორ წარადგენს საწარმო A ფულადი ნაკადების ანგარიშგებაში საწარმო B-ს შეძენას ქვემოთ განხილულ თითოეულ შემთხვევაში:

1. საწარმო A ყიდულობს ფულადი სახსრების გადახდით

საინვესტიციო საქმიანობა -110

2. საწარმო A ყიდულობს კრედიტით (თანხას გადაიხდის შემდგომ წელს)

ფულადი ნაკადები არ არის

3. საწარმო A ყიდულობს საკუთარი კაპიტალის გადაცემით გამყიდველზე

ფულადი ნაკადები არ არის

4. საწარმო A ბანკიდან სესხულობს 110 ლ-ს და ფულად სახსრებს იყენებს საყიდლად

საინვესტიციო საქმიანობა -110, საფინანსო საქმოანიბა +110

უცხოური ვალუტით განხორციელებულ სამეურნეო ოპერაციებთან დაკავშირებული ფულადი ნაკადები უნდა ასახოს საწარმოს სამუშაო ვალუტაში, ფულადი სახსრების მოძრაობის თარიღისთვის არსებული გასაცვლელი სავალუტო კურსის გამოყენებით.

სავალუტო კურსების ცვლილების შედეგად წარმოქმნილი არარეალიზებული შემოსულობა ან ზარალი არ მიიჩნევა ფულად ნაკადად. თუმცა, საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს ფულადი სახსრები და ფულადი სახსრების ეკვივალენტები უნდა გადაიანგარიშოს პერიოდის ბოლოს დაფიქსირებული სავალუტო კურსით. შედეგად წარმოქმნილი არარეალიზებული შემოსულობა ან ზარალი უნდა წარადგინოს საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობისგან განცალკევებით.

საწარმომ ცალ-ცალკე უნდა წარადგინოს პროცენტებისა და დივიდენდების სახით მიღებული და გაცემული ფულადი ნაკადები. ფულადი ნაკადები წლების მანძილზე უცვლელად უნდა იყოს კლასიფიცირებული როგორც საოპერაციო, საინვესტიციო ან საფინანსო საქმიანობა.

საწარმომ ცალკე უნდა წარადგინოს მოგების გადასახადთან დაკავშირებული ფულადი ნაკადები, რომელიც კლასიფიცირებული

იქნება, როგორც საოპერაციო საქმიანობასთან დაკავშირებული ფულადი ნაკადები, იმ შემთხვევების გარდა, როდესაც შესაძლებელია მათი უშუალოდ მიკუთვნება საფინანსო ან საინვესტიციო საქმიანობაზე.

როდესაც საგადასახადო ფულადი ნაკადები განაწილებულია ერთზე მეტი სახეობის საქმიანობაზე, საწარმომ უნდა გაამჟღავნოს გადახდილი გადასახადების მთლიანი თანხა.

საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობასთან დაკავშირებული არაფულადი ოპერაციები უნდა გამჟღავნდეს განმარტებით

შენიშვნებში.

არაფულადი ოპერაციების მაგალითებია:

(ა) აქტივების შეძენა მათ შეძენასთან უშუალოდ დაკავშირებული ვალდებულებების აღებით, ან ფინანსური იჯარის მეშვეობით;

(ბ) საწარმოს შეძენა წილობრივი ინსტრუმენტების ემისიით; და

(გ) სავალო ვალდებულებების კონვერტაცია საკუთარ კაპიტალად.

საწარმომ უნდა აჩვენოს ფულადი სახსრებისა და ფულადი სახსრების ეკვივალენტების კომპონენტები და ფულადი ნაკადების ანგარიშგებაში წარმოდგენილი თანხების შეჯერება ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში ასახულ ეკვივალენტურ მუხლებთან. საწარმოს არ მოეთხოვება ამგვარი შეჯერების წარმოდგენა, თუ ფულადი ნაკადების ანგარიშგებაში ასახული ფულადი სახსრებისა და ფულადი სახსრების ეკვივალენტების თანხა იდენტურია იმ თანხის, რომელიც ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში ნაჩვენებია ანალოგიური სახელწოდებით.

განმარტებითი შენიშვნები

• საწარმომ, ხელმძღვანელობის კომენტარებთან ერთად, უნდა გაამჟღავნოს ფულადი სახსრებისა და ფულადი სახსრების ეკვივალენტების მნიშვნელოვანი ნაშთები, რომლებიც საწარმოს ეკუთვნის, მაგრამ მათი გამოყენება საწარმოს არ შეუძლია (მიზეზები: უცხოური ვალუტის გაცვლის კონტროლი, სხვა საკანონმდებლო შეზღუდვები და ა.შ).

შედარება სრულ ფასს-თან

• უფრო ადვილი ენით არის გადმოცემული, მოიცავს ნაკლებ მითითებებს აღრიცხვის პრინციპების გამოსაყენებლად.

• სრული ფასს საწარმოებს რეკომენდაციას აძლევს, რომ ფულადი ნაკადების ანგარიშგება შეადგინონ პირდაპირი მეთოდით. მსს ფასს-ში ამგვარი მითითება არ არსებობს.

• სრული ფასს საშუალებას იძლევა გარკვეული ფულადი ნაკადები წარდგენილ იქნეს ნეტო საფუძველზე. მსს ფასს-ში ამგვარი მითითება არ არსებობს.

• სრული ფასს მოიცავს მითითებებს შვილობილ საწარმოებში, მეკავშირე საწარმოებსა და ერთობლივ საწარმოებში ინვესტიციებთან დაკავშირებული ფულადი ნაკადების აღრიცხვაზე. მსს ფასს-ში ამგვარი მითითება არ არსებობს.

• სრული ფასს რეკომენდაციას უწევს საწარმოებს ასახონ ისეთი დამატებითი მითითებები, რომლებიც შეიძლება მომხმარებლისათვის სასარგებლო იყოს საწარმოს ფინანსური მდგომარეობისა და ლიკვიდობის გასაცნობად.მსს ფასს-ში ამგვარი მითითება არ არსებობს

fu­la­di nakadebis moZ­ra­o­bis gamosangariSebeli formulebi

pirdapiri meTodi

momxmareblebisagan = realizaciis + debitoruli angariSebis Semcireba

miRebuli fuli sufTa moculoba _ debitoruli angariSebis zrda

+ avansad miRebuli Semosavlebi zrda

_ avansad miRebuli Semosavlebi Semcirda

miRebuli procentuli = Semosavali procentuli + misaRebi sargeblis Semcireba

sargebeli sargeblidan _ misaRebi sargeblis zrda

fuladi gadaxdebi realizebuli + sasaq.-mat. maragebis zrda + kredit. angariSebis Semcireba

sasaqonlo-materialuri = produqciis

maragebis SesaZenad TviTRirebuleba _ sasaq.-mat. maragebis Semcireba _ kredit. angariSebis zrda

gacemuli procentuli = procentuli + dagrovili gadasaxd procentebis Semcireba

sargebeli sargeblis xarjebi _ dagrovili gadasaxdeli procentebis zrda

gacemuli gadasaxadebi = gadasaxadebi + dagrovili gadasaxdeli gadasaxadebis Semcireba

_ dagrovili gadasaxdeli gadasaxadebis zrda

fuladi nakadebis moZraobis uwyisi

arapirdapiri meTodi

sufTa mogeba

plius: cveTa da sxva arafuladi xarjebi

mimdinare aqtivebis angariSebis Semcireba

mimdinare valdebulebebis angariSebis zrda

arasaoperacio zarali grZelvadiani aqtivebis da fasiani qaRaldebis gayidvidan

qvejami

minus: mimdinare aqtivebis angariSebis zrda

mimdinare valdebulebebis angariSebis Semcireba

arasaoperacio mogeba grZelvadiani aqtivebis da fasiani qaRaldebis gayidvidan

qvejami

fuladi nakadebis sufTa nazrdi

ანარიცხი არის ვალდებულება, რომლის დაფარვის ვადა ან ოდენობა გაურკვეველია (რომელიც აკმაყოფილების ვალდებულების აღიარების კრიტერიუმს) + წამგებიანი კონტრაქტები

წინამდებარე განყოფილება გამოიყენება ყველა სახის ანარიცხის, პირობითი ვალდებულებისა და პირობითი აქტივის აღრიცხვისათვის, გარდა ანარიცხებისა რომლებიც დაკავშირებულია:

(ა) იჯარასთან (იხ. მე-20 განყოფილება). თუმცა, წინამდებარე განყოფილება არეგულირებს, წაგებიან ჩვეულებრივ იჯარას;

(ბ) სამშენებლო ხელშეკრულებებთან (იხ. 23-ე განყოფილება); თუმცა, წინამდებარე განყოფილება არეგულირებს, წაგებიან სამშენებლო ხელშეკრულებებს;

(გ) დაქირავებულ პირთა გასამრჯელოებთან (იხ. 28-ე განყოფილება);

(დ) მოგების გადასახადთან (იხ. 29-ე განყოფილება).

საწარმომ ანარიცხი უნდა აღიაროს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც:

(ა) საწარმოს საანგარიშგებო თარიღისთვის აქვს ვალდებულება, რომელიც წარმოიქმნა წარსული მოვლენის შედეგად (კანონმდებლობით გათვალისწინებული იურიდიული ვალდებულება, ან კონსტრუქციული ვალდებულება);

(ბ) მოსალოდნელია (უფრო შესაძლებელია მისი მოხდენა, ვიდრე არმოხდენა - ალბათობა>50%), რომ ვალდებულების დასაფარად საჭირო იქნება ეკონომიკური სარგებლის გასვლა საწარმოდან; და

(გ) შესაძლებელია ვალდებულების სიდიდის საიმედოდ შეფასება.

ანარიცხი აღიარდება, როგორც ვალდებულება ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში და ხარჯი მოგებაში ან ზარალში, თუ ამ სტანდარტის სხვა განყოფილება არ მოითხოვს მისი ღირებულების ასახვას აქტივის თვითღირებულების შემადგენელი ნაწილის სახით (მაგ ძირითადი საშუალებები, ან მარაგი).

თავდაპირველი აღიარება

• თანხა, რომელსაც საწარმო აღიარებს ანარიცხად, უნდა იყოს იმ თანხის საუკეთესო შეფასება, რომელიც აუცილებელი იქნება ამ

ვალდებულების დასაფარად საანგარიშგებო თარიღისათვის ანუ თანხა, რასაც საწარმო, გონივრულ ფარგლებში, დახარჯავდა

საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს ვალდებულების დასაფარად, ან ამ ვალდებულების მესამე მხარისთვის გადასაცემად ამ

თარიღისათვის:

• მრავალრიცხოვანი ელემენტები - საშუალო შეწონილი სიდიდე

• ერთი ვალდებულებიდან - ყველაზე მეტად მოსალოდნელი ინდივიდუალური შედეგი

• წამგებიანი კონტრაქტი უნდა შეფასდეს იმ თანხით რითაც კონტრაქტის შეწყვეტის ხარჯი აღემატება კონტაქტიდან მოსალოდნელი ეკონომიკურ სარგებელს.

• როდესაც ფულის დროითი ღირებულების გავლენა არსებითია, ანარიცხის ოდენობა = ვალდებულების დასაფარად საჭირო მოსალოდნელი თანხის დღევანდელი ღირებულებას.

• დისკონტირების განაკვეთი = დაბეგვრამდე განაკვეთი, რომელიც ასახავს ფულის დროითი ღირებულების მიმდინარე საბაზრო შეფასებებს.

• ვალდებულებასთან დაკავშირებული რისკები გათვალისწინებული უნდა იყოს ან დისკონტირების განაკვეთის, ან ვალდებულების დასაფარად საჭირო თანხის შეფასების დროს.

• საწარმომ ანარიცხის შეფასებიდან უნდა გამორიცხოს აქტივის შესაძლო გასვლიდან მისაღები მოსალოდნელი შემოსულობა.

• როდესაც მოსალოდნელია, რომ ანარიცხის დასაფარად საჭირო მთლიან თანხას (ან მის ნაწილს) მესამე მხარე აანაზღაურებს, საწარმო ცალკე აქტივად აღიარებს კომპენსაციას თუ, ფაქტობრივად გარკვეულია რომ საწარმო მიიღებს მას. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში უნდა აისახოს, როგორც აქტივი და არ უნდა მოხდეს მისი გადაფარვა ანარიცხით.

სრული შემოსავლის ანგარიშგებაში საწარმოს უფლება აქვს, სხვა მხარისგან მისაღები კომპენსაციის თანხა გადაფაროს ანარიცხთან დაკავშირებული ხარჯით.

შემდგომი შეფასება

• საწარმომ ანარიცხის საპირისპიროდ უნდა ასახოს მხოლოდ ის ხარჯები, რისთვისაც თავდაპირველად აღიარდა ანარიცხი.

• საწარმომ ყოველი საანგარიშგებო თარიღისათვის უნდა გადახედოს ანარიცხებს და საჭიროების შემთხვევაში დააკორექტიროს ისინი. კორექტირების თანხა უნდა აღიარდეს მოგებაში ან ზარალში, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ანარიცხი თავდაპირველად აღიარებული იყო სხვა აქტივის თვითღირებულების შემადგენელ ნაწილად.

• როდესაც ანარიცხი შეფასებულია ვალდებულების დასაფარად საჭირო მოსალოდნელი თანხის დღევანდელი ღირებულებით, დისკონტის პოზიციის დახურვა უნდა აისახოს, როგორც ფინანსური დანახარჯი იმ პერიოდის მოგებაში, ან ზარალში, როდესაც ის წარმოიშობა.

მაგალითად:

31/12/2018 საწარმოს ჰქონდა გარანტიით გაყიდული 1,000 ერთეული პროდუქცია. საწარმო შეაკეთებს ყველა დეფექტს, რაც გაყიდვიდან 6 თვის განმავლობაში დაფიქსირდება. ალბათობა და შეკეთების დანახარჯები:

• ძირითადი დაზიანება = 5% ალბათობა 400 ლ შეკეთების ხარჯი

• უმნიშვნელო დაზიანება = 20% ალბათობა 100 ლ შეკეთების ხარჯი

• 75% ალბათობა რომ იქნება უდეფექტო

რა თანხით უნდა შეაფასოს საწარმომ ანარიცხი?

40,000 ლ = (75% x 1,000 x 0) + (20% x 1,000 x 100 ლ) + (5% x 1,000 x 400 ლ)

მაგალითი 2 მომხმარებელმა საწარმოს წინააღმდეგ შეიტანა პირადი დაზიანების სარჩელი. გამოცდილი ადვოკატების შეფასებით სასამართლო მომხმარებელის სასარგებლოდ საწარმოს დააკისრებს:

• 30% ალბათობით 2,000,000 ლ და

• 70% ალბათობით 300,000 ლ

მოსალოდნელია რომ გადაწყვეტილება 2 წლის შემდეგ იქნება ცნობილი. დისკონტირების განაკვეთი წლიურად 4%-ია. რა ღირებულებით უნდა შეაფასოს საწარმომ ანარიცხი 31/12/2018-ს?

მოსალოდნელი ღირებულება: (30% × 2,000,000 ლ) + (70% × 300,000ლ) = 810,000 ლ.

დღევანდელი ღირებულება = 810,000 ლ × (1/1.04) × (1/1.04) = 748,891 ლ.

მაგალითი 3 . 31/12/2018 სარჩელის გამო შექმნილი ანარიცხი = 40,000 ლ. 31/12/2018-თვის გადაფასდა 90,000 ლ-მდე. 50,000 ლ ზრდიდან 3,000 ლ გამოწვეულია დისკონტის პოზიციის დახურვით, ხოლო დანარჩენი უკეთესი ინფორმაცის ხელმისაწვდომობით. როგორ უნდა ასახოს საწარმომ ანარიცხის ზრდა? 50,000 ლ-იანი ზრდა აღიარებული იქნება როგორც ხარჯი 2018 წლის მოგებისა და ზარალის განსაზღვრისას: • 3,000 ლ = ფინანსური ხარჯი, და • 47,000 ლ= სარჩელის გამო ხარჯი

პირობითი ვალდებულებები

პირობითი ვალდებულება არის:

• შესაძლო, მაგრამ გაურკვეველი ვალდებულება (ალბათობა ≤ 50%); და

• ვალდებულება რომლის დაფარვის ვადა ან ოდენობა გაურკვეველია (ვერ აკმაყოფილებს ვალდებულებად აღიარების კრიტერიუმს).

• საწარმომ პირობითი ვალდებულება არ უნდა აღიაროს ვალდებულებად, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ანარიცხი დაკავშირებულია საწარმოთა გაერთიანების დროს შეძენილი საწარმოს პირობით ვალდებულებასთან;

• როდესაც საწარმოს გარკვეულ ვალდებულებაზე გააჩნია სოლიდარული პასუხისმგებლობა, პირობით ვალდებულებად მიიჩნევა ვალდებულების ის ნაწილი, რომელიც მოსალოდნელია, რომ დაიფარება სხვა მხარეების მიერ.

პირობითი აქტივები

• პირობითი აქტივი არ აღიარდება აქტივად.

• თუმცა, იმ შემთხვევაში, როდესაც ეკონომიკური სარგებლის შემოსვლა საწარმოში ეჭვს არ იწვევს, მოცემული აქტივი არ წარმოადგენს პირობით აქტივს და მართებულია მისი აღიარება აქტივის სახით.

• როდესაც მოსალოდნელია ეკონომიკური სარგებლის შემოსვლა საწარმოში, ამ შემთხვევაში, ინფორმაცია პირობითი აქტივის შესახებ უნდა გამჟღავნდეს.

განმარტებითი შენიშვნები

ანარიცხების თითოეული კლასისთვის უნდა გამჟღავნდეს (შესადარისი ინფორმაცია არ მოითხოვება):

შეჯერება, სადაც ნაჩვენები უნდა იყოს:

• საბალანსო ღირებულება მოცემული პერიოდის დასაწყისისა და ბოლოსათვის

• დამატებით შექმნილი ანარიცხები, მათ შორის კორექტირებები, რომლებიც გამოწვეულია

დისკონტირებული თანხის შეფასების ცვლილებით

• ანარიცხების საპირისპიროდ მოცემულ პერიოდში დარიცხული გაწეული ხარჯები

• გამოუყენებელი თანხები, რომლებიც მიმდინარე პერიოდში აღდგენილ იქნა უკუგატარებით

• ვალდებულების არსი, საწარმოდან ეკონომიკური სარგებლის მოსალოდნელი გასვლა (მოცულობა და დრო)

• სარგებლის გასვლის მოცულობასა და დროსთან დაკავშირებული განუსაზღვრელობის ნიშნების აღწერა

• ნებისმიერი მოსალოდნელი კომპენსაციის თანხის ოდენობა (იმ აქტივის ღირებულების მითითებით, რომელიც აღიარდა ამ მოსალოდნელი კომპენსაციისთვის).

პირობითი ვალდებულებები

• თუ ვალდებულების დასაფარად საჭირო ეკონომიკური სარგებლის გასვლის მოსალოდნელობა არ არის უმნიშვნელო, საწარმომ

საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს არსებული პირობითი ვალდებულების თითოეული კლასისათვის უნდა წარმოადგინოს პირობითი ვალდებულების არსის მოკლე აღწერა, ხოლო როდესაც შესაძლებელია

• ფინანსურ მაჩვენებლებზე მისი გავლენის შეფასება (ანარიცხების მსგავსად)

• ეკონომიკური სარგებლის გასვლის მოცულობასა და დროსთან დაკავშირებული განუსაზღვრელობის ნიშნების აღწერა; და

• ნებისმიერი კომპენსაციის შესაძლებლობა.

• თუ შეუძლებელია ზემოაღნიშნული მოთხოვნილი ინფორმაციიდან რომელიმეს ასახვა განმარტებით შენიშვნებში, თავად ეს ფაქტი უნდა დაფიქსირდეს.

განმარტებითი შენიშვნების მაგალითი:

პირობითი ვალდებულებები

მომხმარებელმა საწარმოს წინააღმდეგ სასამართლოში შეიტანა საწარმოს პროდუქტის გამოყენებით მიღებული პირადი ზიანის გამო. მომხმარებელი ითხოვს კომპენსაციას 2,000,000 ლ-ის ოდენობით. იურიდიულ კონსულტაციებიზე დაყრდნობით ხელმძღვანელობა მიიჩნევს რომ ბრალდება დაუსაბუთებელია და სასამართლო დავას საწარმოს სასარგებლოდ გადაწყვეტს. იმ შემთხვევაში თუ სასამართლო მოულოდნელად გამოიტანს საწარმოს გამამტყუნებელ განაჩენს, გადასახდელი კომპენსაცია სავარაუდოდ არ გადააჭარბებს 300,000 ლ-ს.

პირობითი აქტივები • როდესაც ეკონომიკური სარგებლის შემოსვლა საწარმოში მოსალოდნელია (ალბათობა > 50%), მაგრამ ფაქტობრივად გარკვეული არ არის, უნდა გამჟღავნდეს: • საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს არსებული პირობითი აქტივების მოკლე დახასიათება, და • ასევე ამ ფინანსური შედეგის შეფასებაც (ანარიცხების შეფასებისთვის განსაზღვრული პრინციპების შესაბამისად), თუ ამ შეფასების განსაზღვრა შესაძლებელია მიზანშეუწონელი დანახარჯების, ან ძალისხმევის გარეშე. • თუ ამგვარი შეფასების განსაზღვრა შეუძლებელია მიზანშეუწონელი დანახარჯების, ან ძალისხმევის გარეშე, მაშინ საწარმომ თავად ეს ფაქტი უნდა გაამჟღავნოს.

ზიანის მომტანი განმარტებითი შენიშვნები

უკიდურესად იშვიათ შემთხვევებში, ყველა ან ზოგიერთი ინფორმაციის გამჟღავნებამ შესაძლებელია სერიოზული ზიანი მიაყენოს საწარმოს პოზიციას სხვა მხარეებთან დავაში.

• ასეთ შემთხვევებში, საჭირო არ არის ამ ინფორმაციის გამჟღავნება, მაგრამ საწარმომ უნდა აღწეროს დავის ზოგადი შინაარსი, მიუთითოს, რომ არა აქვს წარმოდგენილი მოთხოვნილი ინფორმაცია და ახსნას ამის მიზეზები.